Tác giả: Zen, PANews
“Circle tập trung vào phát triển dài hạn, tin rằng cổ phiếu cuối cùng sẽ đưa ra câu trả lời.”
Đối mặt với thực tế ảm đạm là cổ phiếu đã giảm 70% so với đỉnh và vốn hóa thị trường bốc hơi. Vào ngày 14 tháng 7, cựu Chủ tịch CFTC, Chủ tịch Circle Heath Tarbert trong cuộc phỏng vấn với FOX Business, khi được người dẫn chương trình hỏi muốn nói gì với những nhà đầu tư đã mua cổ phiếu Circle ở mức cao nhất lịch sử, ông đã không vội vàng đưa ra quan điểm trên.
Và thực tế không có lợi cho Circle, các nhà phân tích của Mizuho Securities USA LLC gần đây đã hạ mức xếp hạng của Circle từ “Trung lập” xuống “Yếu hơn thị trường” và đưa ra mức giá mục tiêu thấp nhất Phố Wall là 50 USD.
Chứng kiến cổ phiếu giảm liên tục, kêu gọi các cổ đông phổ thông chọn chủ nghĩa dài hạn, giữ kiên nhẫn quả thực là công việc nội bộ của Tarbert với tư cách là chủ tịch. Tuy nhiên, khi ông bị phát hiện đã liên tục bán cổ phiếu CRCL kể từ khi Circle hoàn thành IPO, tích lũy thoái vốn khoảng 30 triệu USD và chưa từng tăng cổ phần. Sự khác biệt cực đoan này trước sau như vậy càng trở nên mỉa mai.
Thoái vốn điên cuồng, để lại chủ nghĩa dài hạn trên miệng cho thị trường
Cánh cửa xoay chính trị-thương mại là kịch bản kinh điển của các quan chức Mỹ sau khi từ nhiệm. Với tư cách là cựu Chủ tịch CFTC thân thiện với tiền mã hóa, Heath Tarbert gia nhập Circle vào tháng 7/2023, giữ chức Giám đốc pháp lý kiêm người phụ trách công việc doanh nghiệp. Vị trí của Tarbert rõ ràng là nhằm tận dụng kinh nghiệm trải dài từ Bộ Tài chính Mỹ, CFTC, Nhà Trắng và Phố Wall để giúp Circle giao tiếp với cơ quan quản lý, thúc đẩy tăng trưởng kinh doanh và niêm yết, cũng như đưa USDC vào hệ thống tài chính truyền thống.
Bản thân Tarbert cũng từng nói rằng, ông coi trọng cách phát triển “ưu tiên tuân thủ” của Circle, hy vọng thúc đẩy việc xây dựng các quy tắc rõ ràng, nhất quán cho tài sản kỹ thuật số. Đầu năm 2025, ông tiếp tục thăng chức lên Chủ tịch đầu tiên của Circle, phụ trách các vấn đề pháp lý, tuân thủ, rủi ro, chính sách công, truyền thông và mở rộng quốc tế.
Xét từ các tuyên bố công khai, Tarbert hầu như luôn là một trong những người tích cực nhất trong việc quảng bá câu chuyện về “chủ nghĩa dài hạn” của Circle. Ông liên tục nhấn mạnh, stablecoin không nên chỉ được hiểu là công cụ giao dịch tiền mã hóa, mà là cơ sở hạ tầng thanh toán, quyết toán và internet tài chính thế hệ tiếp theo. Và những khoản đầu tư hiện tại của Circle không thể được đánh giá đơn giản bằng lợi nhuận ngắn hạn hay biến động giá cổ phiếu.
Nhưng trên vấn đề nắm giữ cổ phần cá nhân, ông đã sắp xếp một cách hoàn toàn trái ngược với lập trường công khai của mình từ trước khi Circle lên sàn. Ngày 4 tháng 6 năm 2025, một ngày trước khi Circle xác định giá phát hành IPO và chính thức niêm yết, Tarbert đã thiết lập một kế hoạch giao dịch 10b5-1, chuẩn bị bán tối đa 353.290 cổ phiếu Circle trong vòng một năm.
Do đó, trong 13 tháng sau khi niêm yết, ông đã bán cổ phiếu trong 7 tháng, tích lũy bán hơn 360.000 cổ phiếu, với số tiền thoái vốn vượt quá 30 triệu USD. Trong đó, vào ngày 2 tháng 3 năm 2026, Tarbert đã bán một lần 122.007 cổ phiếu, trị giá khoảng 11,5 triệu USD, đây là giao dịch lớn nhất trong tất cả các giao dịch.
Kế hoạch 10b5-1 cho phép các giám đốc điều hành, khi không nắm giữ thông tin nội bộ quan trọng, đặt trước thời gian, số lượng hoặc điều kiện giá để bán cổ phiếu trong tương lai, tránh giao dịch tạm thời dựa trên thông tin nội bộ. Phần lớn việc bán của Tarbert đều được thực hiện tự động thông qua các kế hoạch như vậy bởi các nhà môi giới, với lợi nhuận khoảng 24,4 triệu USD.
Có lẽ Tarbert cho rằng cường độ thoái vốn của mình vẫn chưa đủ mạnh, khi kế hoạch giao dịch đầu tiên chưa hoàn toàn kết thúc, Tarbert lại lập kế hoạch 10b5-1 tiếp theo vào ngày 10 tháng 3 năm 2026. Chuẩn bị tiếp tục bán tối đa 160.000 cổ phiếu trước cuối năm nay, bao gồm cả cổ phiếu có được thông qua việc thực hiện quyền chọn. Và kể từ khi Circle lên sàn, Tarbert chưa từng chủ động mua cổ phiếu công ty trên thị trường mở.
Trên thực tế, việc các giám đốc điều hành bán một phần cổ phần, phân tán tài sản cá nhân vốn rất phổ biến. Nhưng điều khiến cộng đồng không hài lòng là, ngay cả sau khi thoái vốn quy mô lớn ở mức giá cao, khi cổ phiếu giảm khoảng ba phần tư, ông vẫn nhấn mạnh thị trường phải kiên trì chủ nghĩa dài hạn, nhưng bản thân lại không có ý định tăng cổ phần trên thị trường mở. Điều này không khỏi khiến người ta nghĩ rằng, thực chất Tarbert chỉ muốn kiếm tiền rồi rút lui, và chưa bao giờ thực sự có niềm tin vào sự phát triển lâu dài của Circle.
Vận hành thành thạo cánh cửa xoay chính trị-thương mại, từng gia nhập Citadel Securities 27 ngày sau khi từ nhiệm Chủ tịch CFTC
Trên thực tế, trước khi bước vào ban lãnh đạo cốt lõi của Circle, Tarbert đã rất giỏi trong việc sử dụng các nguồn lực chính trị và thương mại Mỹ của mình để kiếm lời.
Ông được đào tạo sớm về luật và tài chính, từng làm việc tại Nhà Trắng Mỹ, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện và Bộ Tài chính, cũng từng là người phụ trách mảng ngân hàng và quản lý của hãng luật quốc tế Allen & Overy. Dưới thời chính quyền Trump, Tarbert giữ chức Trợ lý Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ phụ trách thị trường quốc tế, tham gia điều phối G7, G20, Ủy ban Ổn định Tài chính cũng như quản lý tài chính Mỹ-Âu, và từng một thời gian là Quyền Thứ trưởng phụ trách các vấn đề quốc tế của Bộ Tài chính.
Năm 2019, Trump đề cử Tarbert làm Chủ tịch CFTC. Vì ông vừa có kinh nghiệm trong chính quyền Đảng Cộng hòa, vừa có nền tảng chuyên môn về quản lý ngân hàng, tài chính quốc tế và luật, đề cử của ông không gặp phải sự phản đối rõ ràng. Thượng viện cuối cùng đã xác nhận ông giữ chức Chủ tịch với 84 phiếu thuận, 9 phiếu chống, nhiệm kỳ ban đầu kéo dài đến tháng 4/2024.
Sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, Đảng Dân chủ trở lại Nhà Trắng, Tarbert đã chủ động từ chức vào ngày Biden nhậm chức. Lý do công khai của ông là nhường đường cho tân tổng thống lựa chọn chủ tịch thường trực, đây là quy trình chuyển giao quyền lực bình thường của các cơ quan quản lý Mỹ sau khi đảng cầm quyền thay đổi.
Tuy nhiên, Tarbert vốn có thể tiếp tục ở lại với tư cách là ủy viên thông thường cho đến năm 2024, nhưng lại từ chức toàn bộ chức vụ sớm vào ngày 5 tháng 3 năm 2021. 27 ngày sau, Tarbert nhanh chóng gia nhập Citadel Securities, một nhà tạo lập thị trường hàng đầu chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách quản lý tài chính, với vai trò Giám đốc pháp lý.
Trải nghiệm này sau đó cũng định hình ấn tượng cơ bản của công chúng về ông - rất giỏi trong việc thâm nhập hệ thống quản lý, tích lũy nguồn lực thể chế, sau đó biến những nguồn lực này thành năng lực tuân thủ, vận động hành lang và ảnh hưởng chính sách cho các công ty tài chính lớn.
Từ Citadel Securities đến Circle, tranh cãi bắt đầu từ "cánh cửa xoay"
Ngoài việc chưa đầy một tháng sau khi từ nhiệm chức vụ quản lý quan trọng đã quay sang gia nhập Citadel Securities với tư cách là giám đốc điều hành, thời điểm cụ thể mà Tarbert dường như “khẩn cấp” gia nhập công ty này cũng gây ra nghi ngờ từ bên ngoài.
Đầu năm 2021, một lượng lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ tập trung mua cổ phiếu của GameStop và các cổ phiếu bị các tổ chức bán khống nặng, đẩy giá cổ phiếu tăng mạnh, khiến một số quỹ bán khống chịu tổn thất lớn. Ngay trong thời điểm thị trường sôi động nhất, Robinhood đột nhiên hạn chế người dùng mua cổ phiếu GameStop, AMC, nhưng vẫn cho phép bán ra, giá cổ phiếu liên quan sau đó giảm mạnh. Một số nhà đầu tư sau đó cáo buộc Robinhood và Citadel Securities âm mưu hạ giá cổ phiếu, cho rằng nền tảng đã làm suy yếu lực mua của nhà đầu tư nhỏ lẻ bằng cách đóng “nút mua”, giải vây cho các vị thế bán khống của Phố Wall.
Trong sự việc này, Citadel Securities trở thành tâm điểm bị nghi ngờ. Nguyên nhân một mặt là nó là một trong những đối tác thực hiện lệnh quan trọng nhất của Robinhood và nguồn thanh toán luồng đơn hàng; mặt khác, quỹ phòng hộ Citadel của người sáng lập Ken Griffin vừa mới bơm vốn vào Melvin Capital, vốn bị thiệt hại nặng do bị bóp nghẹt bởi GameStop. Lúc này, nhà tạo lập thị trường hàng đầu này đang phải đối mặt với sự giám sát tập trung từ Quốc hội, cơ quan quản lý và dư luận.
Và ngay trong giai đoạn nhạy cảm này, Tarbert vừa rời CFTC đã tình cờ nhậm chức Giám đốc pháp lý của Citadel Securities, phụ trách xử lý các vấn đề pháp lý, tuân thủ và quản lý. Tarbert nắm vững logic vận hành của cơ quan quản lý, quy trình hoạch định chính sách và mạng lưới quan hệ ở Washington, và điều mà Citadel Securities cần nhất lúc đó chính là khả năng đối phó với các cuộc điều tra của Quốc hội và cải cách cấu trúc thị trường có thể xảy ra.
Sau khi gia nhập Citadel Securities, Tarbert cũng không dừng lại ở các công việc pháp lý truyền thống. Năm 2023, trong thời gian ông giữ chức Giám đốc pháp lý, Citadel Securities đã phản đối mạnh mẽ cải cách đấu thầu đơn hàng bán lẻ do SEC đề xuất. SEC hy vọng một phần đơn hàng của nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ được đưa ra đấu thầu công khai trước khi khớp lệnh, để tăng cường cạnh tranh giữa các nhà tạo lập thị trường. Citadel Securities đã gửi ý kiến dài, cho rằng phân tích kinh tế của SEC có sai sót nghiêm trọng, cải cách thuộc về “thử nghiệm cấp tiến” chưa được kiểm chứng, có thể làm tổn hại chất lượng khớp lệnh của nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Sự chồng chéo lợi ích tương tự cũng xuất hiện trên thị trường tiền mã hóa. Vào tháng 9 năm 2022, Tarbert với tư cách là Giám đốc pháp lý của Citadel Securities đã tham dự phiên điều trần tại Thượng viện Mỹ, ủng hộ Đạo luật Bảo vệ Người tiêu dùng Hàng hóa Kỹ thuật số, chủ trương mở rộng quyền hạn quản lý của CFTC đối với thị trường giao ngay tiền mã hóa. Đồng thời, Citadel Securities đã nhận được khoản đầu tư 1,15 tỷ USD từ Sequoia Capital và công ty đầu tư tiền mã hóa Paradigm, và công khai tuyên bố có kế hoạch mở rộng kinh doanh sang tài sản mã hóa.
Xét theo trình tự thời gian, một cựu Chủ tịch CFTC sau khi gia nhập một nhà tạo lập thị trường chuẩn bị thâm nhập thị trường tiền mã hóa, lại công khai thúc đẩy mở rộng quyền lực của CFTC đối với thị trường liên quan, khó tránh khỏi khiến bên ngoài nghi ngờ: Ông thực sự đang thiết kế quy tắc công cộng với tư cách là nhà quản lý, hay đang giúp chủ nhân tiềm năng mới định hình trước một môi trường thị trường có lợi hơn?
Năm 2023, Tarbert rời Citadel Securities, chuyển sang gia nhập Circle. Vào cuối năm 2022, do môi trường quản lý, kế hoạch lên sàn theo phương thức SPAC của Circle đã thất bại. Sau đó, Circle cần gấp một giám đốc điều hành am hiểu chính trị để giúp họ loại bỏ các trở ngại niêm yết, tìm kiếm IPO trực tiếp. Hai năm sau, Circle hoàn thành việc lên sàn suôn sẻ, Tarbert cũng một lần nữa trở thành một trong những đại diện đối ngoại quan trọng nhất của một doanh nghiệp tài chính phụ thuộc cao vào chính sách quản lý.
Đứng trên lập trường của công ty, Tarbert chắc chắn là một giám đốc điều hành có giá trị cao. Ông quen thuộc với cách vận hành của hệ thống quản lý, cũng giỏi trong việc huy động các nguồn lực chính sách, quan hệ và thị trường, luôn có thể giúp doanh nghiệp vượt qua các ngưỡng quan trọng như tuân thủ, huy động vốn và tiếp cận thị trường vào thời điểm họ cần nhất.
Nhìn lại sự nghiệp của Tarbert, xuyên suốt đó luôn là sự phán đoán chính xác về chu kỳ chính sách và cơ hội thị trường. Điều ông thực sự giỏi là chuyển đổi uy tín tích lũy từ kinh nghiệm quản lý, nguồn lực chính sách và cơ hội thị trường thành những lá bài nghề nghiệp có giá trị nhất của cá nhân ở các giai đoạn khác nhau.
Chỉ là, khi ông liên tục chuyển đổi danh tính giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp tài chính, và thu lợi vào thời điểm thích hợp, người chịu rủi ro dài hạn không phải là bản thân ông, mà là những nhà đầu tư tin vào câu chuyện công khai của ông.
