Aave Protocol (AAVE) tăng vọt

Aave, nền tảng cho vay hàng đầu DeFi, đang trải qua cuộc khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng khi ba nhà cung cấp dịch vụ chính lần lượt rời đi. BGD Labs (phát triển kỹ thuật), ACI (quản trị) và Chaos Labs (quản lý rủi ro) đã chấm dứt hợp tác, làm dấy lên lo ngại về an ninh, tính phi tập trung và tương lai của giao thức. Nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn về tầm nhìn chiến lược, đặc biệt là việc Aave Labs thúc đẩy phiên bản V4 với kiến trúc "trục và nan hoa" (Hub-and-Spoke) mà các đối tác cho rằng làm gia tăng rủi ro và phức tạp. Chaos Labs cáo buộc Aave Labs từ chối các điều khoản độc quyền và tăng phí, trong khi BGD Labs phản đối việc bị gạt ra ngoài lề trong phát triển V4. ACI thì chỉ trích sự tập trung quyền lực vào tay Aave Labs, nắm giữ 23% token AAVE và chi phối biểu quyết. Dù Aave Labs khẳng định sẽ tiếp tục vận hành với mô hình quản lý rủi ro kép và sự hỗ trợ của LlamaRisk, cộng đồng lo ngại về: rủi ro an ninh gia tăng sau khi mất Chaos Labs, khoảng trống kinh nghiệm từ các đội ngũ cũ, và sự xói mòn niềm tin vào tính phi tập trung thực sự của DAO. Sự kiện này đặt ra câu hỏi lớn về sự cân bằng giữa hiệu quả tập trung và tinh thần phi tập trung khi các giao thức DeFi phát triển quy mô.

Sự cố hack Kelp DAO gây thất thoát 290 triệu USD đã làm bùng lên cuộc tranh cãi trách nhiệm giữa ba bên: Kelp DAO, LayerZero và Aave. Nguyên nhân trực tiếp đến từ lỗ hổng bảo mật trong cấu hình bridge 1/1 DVN của Kelp DAO, cho phép kẻ tấn công giả mạo thông điệp cross-chain. LayerZero, với tư cách là giao thức cơ sở, cũng chịu trách nhiệm một phần do thiết kế cho phép cấu hình rủi ro. Aave, nền tảng cho vay nơi tài sản bị đem đi thế chấp, bị chỉ trích vì đã cấp hạn mức tín dụng quá cao cho tài sản rsETH. Kelp DAO, bên chịu trách nhiệm chính, không đủ khả năng tài chính để bù đắp thiệt hại. Trong khi đó, LayerZero đối mặt với khủng hoảng uy tín và nguy cơ mất thị phần, còn Aave chứng kiến dòng tiền rút ra ồ ạt và nguy cơ nợ xấu lớn. Aave đã tuyên bố rsETH trên Ethereum có đủ giá trị tài sản backing, ngụ ý muốn Kelp DAO dùng số ETH đó để bồi thường, nhưng điều này sẽ khiến phiên bản rsETH trên Layer2 mất giá trị, gây tổn hại cho LayerZero. Các giải pháp được thảo luận bao gồm chia sẻ thiệt hại cho tất cả người nắm giữ, từ bỏ rsETH trên Layer2, hoặc thương lượng với hacker để lấy lại tiền. Áp lực gia tăng khi cả LayerZero và Aave đều cần giải quyết nhanh để tránh thiệt hại nghiêm trọng hơn cho hệ sinh thái DeFi.

Sau sự cố lỗi cross-chain của Kelp DAO và LayerZero, tài sản "độc hại" rsETH đã tràn vào Aave, gây ra khoản nợ xấu khoảng 200 triệu USD và khiến hàng tỷ USD rút chạy khỏi giao thức. Trong khi Aave chứng kiến dòng tiền rút ồ ạt, Spark lại đón nhận làn sóng dịch chuyển thanh khoản, hút thêm 1,3 tỷ USD TVL và lãi suất tiền gửi ETH có lúc tăng vọt lên 130%. Spark tránh được thảm họa nhờ quyết định loại bỏ rsETH từ 3 tháng trước dựa trên nguyên tắc an toàn: chi phí biên vượt quá lợi ích, mức độ tập trung rủi ro cao và khảo sát nhu cầu người dùng. Giao thức này cũng sở hữu cơ chế phòng thủ đa tầng với giới hạn tốc độ giao dịch, trần lãi suất cao để đảm bảo thanh khoản, và kiến trúc mô-đun giúp cách ly rủi ro. Sự dịch chuyển từ Aave sang Spark phản ánh xu hướng ưu tiên an toàn hơn lợi nhuận, chứng minh chiến lược quản trị rủi ro thận trọng là hào phòng thủ bền vững cho Spark.

Aave, nền tảng cho vay DeFi hàng đầu, đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng sau sự kiện rsETH của Kelp DAO bị đánh cắp 292 triệu USD. Thay vì đưa ra cam kết hỗ trợ ngay lập tức để trấn an cộng đồng, Aave lại tập trung vào việc phủ nhận trách nhiệm, dẫn đến làn sóng hoảng loạn và rút tiền ồ ạt. Kể từ sự cố, 17,2 tỷ USD đã rời khỏi nền tảng, gây thiệt hại nặng nề về thanh khoản và uy tín. Trong khi Aave do dự, đối thủ Spark – một nhánh từ mã nguồn của Aave – đã tận dụng triệt để cơ hội này. Spark không bị ảnh hưởng nhờ loại bỏ rsETH trước đó và đã thu hút dòng tiền lớn từ Aave, bao gồm 13 tỷ USD từ Justin Sun. Token SPK của Spark cũng tăng vọt sau khi được niêm yết trên Upbit. Dù Aave cuối cùng cũng công bố kế hoạch cứu trợ "DeFi United" với sự tham gia của nhiều đối tác và khoản đóng góp cá nhân của người sáng lập Stani, nhưng thiệt hại về niềm tin và thị phần dường như đã quá lớn. Ngai vàng cho vay DeFi của Aave đang dần bị các đối thủ như Spark, Morpho và Jupiter Lend thách thức nghiêm trọng.

Kể từ khi sự kiện Kelp DAO bị hack với tổng thiệt hại 292 triệu USD, Aave đã phải đối mặt với làn sóng rút tiền ồ ạt lên tới 17,2 tỷ USD do chiến lược xử lý khủng hoảng thiếu hiệu quả. Thay vì đưa ra cam kết bồi thường sớm để trấn an người dùng, Aave lại tập trung đổ lỗi cho các bên liên quan, dẫn đến mất niềm tin và thanh khoản bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong khi đó, đối thủ Spark - vốn là một nhánh của Aave - đã thoát khỏi ảnh hưởng nhờ loại bỏ rsETH trước đó và đang hưởng lợi lớn từ dòng tiền chảy sang, với TVL tăng 2 tỷ USD. Dù Aave sau cùng đã công bố kế hoạch cứu trợ DeFi United cùng nhiều đối tác và khoản đóng góp cá nhân của người sáng lập, thiệt hại về uy tín và thị phần dường như đã quá lớn, khiến vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực cho vay DeFi của họ bị đe dọa nghiêm trọng.