Tác giả: 0xJeff
Biên dịch: Deep Tide TechFlow
Tiêu đề gốc: 7 Xu Hướng và Bài Học Crypto Quan Trọng Bạn Phải Biết Trước Khi Bước Vào Năm 2026
Năm 2025 đã trải qua những biến động và thay đổi chưa từng có. Chúng ta đã chào đón một Tổng thống Mỹ được cho là ủng hộ tiền mã hóa và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, thị trường năm 2025 không chứng kiến cơn bò tót như mong đợi, mà thay vào đó trở thành một năm "tàn sát" đối với toàn ngành.
-
Hầu hết các altcoin đã trải qua mức sụt giảm từ 80%-99% trong năm 2025
-
Tỷ trọng vốn hóa thị trường của Bitcoin đã trở về mức năm 2019-2020 (trên 60%), vượt trội hơn hầu hết các loại tiền mã hóa khác
-
Ethereum (ETH) được giao dịch ở mức giá gần như tương đương năm 2022
-
Thị trường altcoin bị phân mảnh cao (có từ 40 đến 50 triệu loại tiền mã hóa trên thị trường)
-
Mặc dù ngành liên tục nhận được tin tức tích cực (như khuôn khổ quy định rõ ràng hơn, ETF được phê duyệt, doanh nghiệp áp dụng công nghệ blockchain, các tổ chức đầu tư vào BTC, ETH và altcoin,...), nhưng hiệu suất thị trường chứng khoán năm 2025 hoàn toàn áp đảo thị trường crypto
Mặc dù trải qua nhiều đau đớn và biến động, năm 2025 vẫn được nhiều người coi là "năm trưởng thành" của ngành, nhưng năm này cũng chứng kiến một lượng lớn người tham gia và nhà đầu tư rời đi.
Vậy, đối với những người vẫn kiên trì trong lĩnh vực crypto, đây là những nội dung chính phải biết trước khi bước vào năm 2026:
Hãy cùng đi sâu tìm hiểu ↓
Thị trường dự đoán: Công cụ giao dịch đa năng
Thị trường dự đoán đã trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất vào năm 2025 — lần đầu tiên đạt khối lượng giao dịch danh nghĩa hàng tuần 3,8 tỷ USD, với Polymarket, Kalshi và Opinion trở thành các nền tảng thống trị lĩnh vực này.
Mặc dù tranh cãi về việc "thị trường dự đoán có tương đương với cờ bạc hay không" vẫn tiếp diễn, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) coi chúng là hợp đồng sự kiện hoặc quyền chọn nhị phân dựa trên kết quả của các sự kiện thế giới thực. Lập trường thân thiện với đổi mới của CFTC, cùng với nhu cầu ngày càng tăng về cá cược/dự đoán trên thị trường, đã thúc đẩy khối lượng giao dịch thị trường dự đoán tăng trưởng nhanh chóng trong năm 2025.
Từ góc độ công cụ giao dịch, thị trường dự đoán thể hiện tính linh hoạt cực kỳ lớn. Nó có thể được coi là một công cụ quyền chọn được tối ưu hóa trải nghiệm người dùng hơn (nhưng vẫn thiếu tính thanh khoản).
Bạn có thể sử dụng giao dịch đòn bẩy trên bất kỳ thị trường nào, lựa chọn cá cược định hướng "Có/Không", sử dụng nó như một công cụ phòng ngừa rủi ro (bằng cách nắm giữ vị thế giao ngay ở nơi khác), hoặc kiếm lợi nhuận và phần thưởng airdrop tiềm năng bằng cách thực hiện chiến lược delta trung tính (phân bổ đều cổ phần "Có/Không" trên thị trường).
Quyền chọn bán có ký quỹ bằng tiền mặt và Quyền chọn mua có bảo đảm
Hai chiến lược quyền chọn này đặc biệt phù hợp với những nhà đầu tư muốn quản lý khoản đầu tư của mình một cách thận trọng hơn.
Thay vì mua trực tiếp hoặc bán nhanh altcoin khi giá giảm, bạn có thể tạo ra dòng tiền bằng cách bán quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán. Nếu giá đạt đến một mục tiêu nào đó, bạn có thể chọn mua vào khi giá giảm hoặc bán altcoin của mình; nếu giá không đạt mục tiêu, bạn sẽ thu hồi được vốn gốc.
Đây là một trong những cách tốt nhất để tạo ra tỷ suất lợi nhuận hàng năm (APR) cao cho altcoin hoặc stablecoin của bạn.
Điều duy nhất cần lưu ý là vốn gốc của bạn sẽ bị khóa trong một khoảng thời gian (thường là 3-5 tuần), nhưng bạn sẽ nhận được ngay phí quyền chọn (premium) khi bán quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán.
Mệt mỏi narrative + Vốn cổ phần vs Token = Sự trở lại của các yếu tố cơ bản
Tốc độ luân chuyển các narrative thị trường đã tăng lên đáng kể, những điểm nóng trước đây có thể kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng, giờ đây chỉ có thể duy trì tối đa vài ngày.
Cộng đồng crypto (CT) đang chuyển từ việc đuổi theo narrative sang tập trung vào các yếu tố cơ bản thực sự (ví dụ: số lượng người dùng, doanh thu, chỉ số tăng trưởng). Thị trường có xu hướng đánh giá các chỉ số kinh doanh thực tế và làm rõ mối quan hệ chuyển giao giá trị giữa hoạt động kinh doanh và token.
Tuy nhiên, năm nay trong cuộc chơi giữa vốn cổ phần và token, chúng ta đã chứng kiến quá nhiều tình huống hỗn loạn, đặc biệt là trong lĩnh vực mua lại và sáp nhập (M&A):
-
Pumpfun đã mua lại Padre (công cụ giao dịch), nhưng lại hoàn toàn bỏ qua những người nắm giữ token Padre. Sau khi thông báo mua lại, token PADRE đã lao dốc 50%-80%, gây ra làn sóng phản ứng dữ dội từ cộng đồng. Pumpfun, nhằm xoa dịu sự bất bình của cộng đồng Padre, đã hứa sẽ airdrop token PUMP trong tương lai dựa trên giá trị nắm giữ PADRE trước thông báo mua lại.
-
Circle đã mua lại Axelar, nhưng cũng bỏ qua những người nắm giữ token Axelar. Sau khi mua lại, token AXL đã giảm mạnh. Đây là tin tức gần đây, những gì sẽ xảy ra tiếp theo vẫn chưa được biết, nhưng cộng đồng đã vô cùng tức giận (và điều đó là hoàn toàn dễ hiểu).
Cuộc tranh luận giữa những người nắm giữ vốn cổ phần và token ngày càng gay gắt, và điều này cũng dẫn chúng ta đến một vấn đề sâu xa hơn......
Tổ chức quản trị theo thị trường và Token quyền sở hữu
MetaDAO đã ra mắt một nền tảng khởi chạy ICO công bằng, minh bạch và không thể bị thao túng, với các đặc điểm bao gồm tính thanh khoản cao, cấu trúc định giá khi pha loãng hoàn toàn (FDV) tương đối thấp và không có phân bổ cho venture capital (VC) hoặc đầu tư riêng. Ngoài ra, một số cơ chế cũng được giới thiệu, chẳng hạn như mở khóa cho nhóm dựa trên hiệu suất và chức năng thu hồi vốn tiềm năng.
Cấu trúc này trao cho những người nắm giữ token quyền sở hữu, quyền kiểm soát và sự liên kết lợi ích thực sự, giải quyết hiệu quả các vấn đề như team bỏ chạy, bán tháo token, thao túng ngầm và các vụ mua lại không đúng đắn.
Colosseum (một tổ chức tăng tốc độc lập cho hệ sinh thái Solana) gần đây đã ra mắt "STAMP" (Giao thức Token Đơn giản, Cơ chế Bảo vệ Thị trường), một loại hợp đồng đầu tư mới, được thiết kế riêng để kết hợp giữa vòng gọi vốn VC riêng tư và ICO công khai MetaDAO, đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư và phù hợp với quản trị trên chuỗi của MetaDAO.
Mô hình MetaDAO đã tạo ra một danh mục mới là "token quyền sở hữu", các dự án này được khởi chạy thông qua ICO của MetaDAO. Nhiều dự án đã ra mắt hoạt động mạnh mẽ — ví dụ như Umbra, Omnipair và Avici, có nhu cầu rất cao trong thời gian gọi vốn và token của họ đã vượt trội hơn hẳn thị trường trong năm 2025.
Thông qua mô hình MetaDAO, tầm quan trọng của những người nắm giữ token đã được nâng cao, họ thực sự có tiếng nói và thực tế sở hữu quyền sở hữu dự án. Doanh thu và phí của dự án không còn được chuyển hướng đến những người nắm giữ vốn cổ phần, mà trực tiếp mang lại lợi ích cho những người nắm giữ token.
Xu hướng tổ chức quản trị theo thị trường và token quyền sở hữu rất có thể sẽ kéo dài đến năm 2026 và sẽ đan xen với xu hướng tiếp theo......
Sự trỗi dậy của mã hóa chứng khoán (Security Tokenization)
Tính thanh khoản trên chuỗi bị hạn chế, mối quan tâm của những người tham gia thị trường dần chuyển sang các giá trị thực tế như yếu tố cơ bản, doanh thu, mua lại. Đồng thời, các doanh nghiệp bắt đầu áp dụng stablecoin, ngày càng nhiều tổ chức đổ vốn vào lĩnh vực crypto, và gần đây, mã hóa chứng khoán (Tokenized Securities) trở nên đơn giản và khả thi hơn bao giờ hết, đặc biệt là đối với các tổ chức được quy định.
Vào ngày 11 tháng 12 năm 2025, lĩnh vực mã hóa chứng khoán đã đón nhận một bước đột phá quan trọng về mặt quy định. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã ban hành một "Thư không hành động" (No-Action Letter), nêu rõ rằng họ sẽ không thực thi hành động đối với kế hoạch thí điểm mã hóa chứng khoán của DTC, công ty con của DTCC (Công ty Ký quỹ và Thanh toán Bù trừ Hoa Kỳ). Nội dung thí điểm bao gồm mã hóa các cổ phiếu thành phần chỉ số Russell 1000, trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ và các ETF chính.
Cơ chế này trong thời gian thí điểm (bắt đầu từ nửa cuối năm 2026, kéo dài ba năm) thực hiện các hoạt động mã hóa tập trung tuân thủ thông qua DTC, dẫn dắt hoạt động vào cơ sở hạ tầng được quy định, thay vì các giải pháp thay thế phi tập trung hoàn toàn.
Điều này có nghĩa là, từ năm 2026, chúng ta sẽ thấy nhiều dự án mã hóa chứng khoán hơn, đồng nghĩa với việc nhu cầu về cổ phiếu được mã hóa sẽ tăng lên, đẩy nhanh quá trình hợp nhất giữa Tài chính Truyền thống (TradFi) và Tài chính Phi tập trung (DeFi).
Sản phẩm Crypto cấp người dùng và Hợp đồng vĩnh cửu trở thành cốt lõi của Crypto
Năm 2025, sản phẩm crypto cấp người dùng và hợp đồng vĩnh cửu (Perps) trở thành điểm nóng cốt lõi của ngành công nghiệp crypto:
-
Pumpfun đạt đỉnh cao vào năm 2024-2025
-
Virtuals áp dụng mô hình tương tự, nhưng kết hợp với narrative mới mẻ về AI agent thông minh
-
Zora cũng thử nghiệm tương tự trong lĩnh vực token nội dung và nhận được sự ủng hộ của Jesse
-
Bộ sưu tập, bóng đá ảo (Fantasy Football), thị trường dự đoán trở nên cực kỳ phổ biến vào năm 2025
Đây đều là những sản phẩm hướng đến người tiêu dùng, vừa mang lại trải nghiệm thú vị cho những người trong ngành crypto (Crypto-Natives), vừa thu hút người dùng không chuyên về crypto (như người tham gia thị trường dự đoán) vừa giải trí vừa kiếm lời.
Bản thân crypto giống như một trò chơi, giao dịch cũng là một hình thức giải trí. Do đó, những sản phẩm cấp người dùng mới lạ và kết hợp tốt cả hai yếu tố này thường dễ nổi bật hơn.
Hợp đồng vĩnh cửu (Perps) cũng có sức hấp dẫn tương tự, vì nó cho phép người dùng đặt cược chính xác vào sự tăng giảm giá của tài sản.
Nếu bạn chú ý đến các chỉ số chính của thị trường dự đoán và hợp đồng vĩnh cửu, bạn sẽ thấy cả hai đều đạt mức cao nhất mọi thời đại (ATH) vào năm 2025. Những dữ liệu này dường như "la hét" cho thấy điểm phù hợp thị trường sản phẩm (PMF) trong lĩnh vực crypto đã xuất hiện: khối lượng giao dịch danh nghĩa hàng tuần của thị trường dự đoán đạt 3,8 tỷ USD, trong khi khối lượng giao dịch hàng tuần của hợp đồng vĩnh cửu lên tới 3.400 tỷ USD (khối lượng giao dịch hàng tháng 13 nghìn tỷ USD, lập kỷ lục mọi thời đại).
Đây là lý do tại sao mọi người rất nhiệt tình tham gia vào các nền tảng như Hyperliquid, Lighter, Aster, Polymarket và Opinion. Khối lượng hoạt động khổng lồ, nhu cầu lớn và dòng vốn dồi dào trực tiếp chuyển hóa thành định giá cao hơn và nhiều lợi nhuận airdrop hơn.
Sản phẩm crypto cấp người dùng cũng đầy tiềm năng, nhưng trong năm 2025, chúng ta vẫn chưa thấy một sản phẩm crypto cấp người dùng thực sự bền vững. Sportsdotfun (SDF) cho thấy triển vọng tăng trưởng tốt trong giai đoạn đầu và hiện đang gọi vốn cộng đồng trên Legion và Kraken. Mặc dù tương lai của lĩnh vực này vẫn chưa được biết rõ, nhưng hiện tại triển vọng rất thú vị.
Từ đây, chúng ta có thể học được rằng, nếu bạn muốn tìm thế mạnh của mình trong thị trường này, hãy hoặc là đầu tư vào nền tảng (như thị trường dự đoán, hợp đồng vĩnh cửu, sản phẩm crypto cấp người dùng), hoặc là tích cực tham gia vào các danh mục này:
-
Học cách giao dịch hợp đồng vĩnh cửu
-
Đưa ra dự đoán trên thị trường dự đoán
-
Sử dụng sản phẩm crypto cấp người dùng
Thông qua những thực hành này, bạn có thể hiểu rõ hơn về thị trường và tìm thấy lợi thế cạnh tranh của riêng mình. Nếu không......
Bạn có thể trở thành một "Người kể chuyện"
Đúng vậy, giờ đây The Wall Street Journal (WSJ), Thung lũng Silicon và các thành viên trong ngành công nghệ đều bắt đầu say mê vai trò "Người kể chuyện" (Storyteller). Nhiều công ty khởi nghiệp đã mở ra các vị trí tuyển dụng cho "Người kể chuyện".
Trong lĩnh vực crypto, đây thực ra là hiện tượng phổ biến từ lâu. Chúng ta có những "Kẻ ba hoa" (Yappers), những người có ảnh hưởng quan trọng (KOL) và những người kể chuyện, họ đã thảo luận về các dự án, giúp xây dựng cộng đồng crypto trong nhiều năm (thậm chí trước khi Kaito đưa ra khái niệm "Yapper").
Nhưng giờ đây, dường như cả thế giới đã bắt đầu nhận ra tầm quan trọng của việc sở hữu narrative đúng đắn, truyền tải thương hiệu, sản phẩm và định vị một cách phù hợp.
Tuy nhiên, vai trò của người kể chuyện vượt xa "kẻ ba hoa". Hiện tại trong crypto, nhiều "kẻ ba hoa" chỉ đơn giản sao chép và dán nội dung để "tạo danh tiếng", thay vì cố gắng thực sự học hỏi và hiểu những gì họ đang thảo luận.
Điều này tạo cơ hội cho những người thực sự hiểu biết về ngành, có chuyên môn, hoặc những người tò mò ham học hỏi — cả trong cộng đồng crypto (CT) lẫn các lĩnh vực rộng lớn hơn.
Những người giỏi kể chuyện, bằng cách mở rộng ảnh hưởng thương hiệu cá nhân, cuối cùng có thể có quyền lựa chọn tự do: họ có thể chọn phát triển độc lập, hoặc được "thuê mua lại" (Acqui-hire) bởi các công ty khởi nghiệp và dự án phù hợp với thương hiệu của họ.
Vào năm 2025, chúng ta đã thấy những trường hợp thành công của động thái này. Ví dụ, Kalshi đã tuyển dụng những nhân vật nổi tiếng trong cộng đồng crypto, và một số dự án crypto đã thành công trong việc định hình hình ảnh thương hiệu và thu hút nhiều người dùng hơn thông qua các mối quan hệ đối tác chặt chẽ và chương trình đại sứ (như chia sẻ huy hiệu,...).
Nếu bạn giỏi kể chuyện, thì thời đại này chính là sân khấu dành cho bạn!
Tóm tắt cốt lõi
Thị trường crypto năm 2024-2025 giống như chơi trò chơi "Cờ tỷ phú";
còn năm 2026 sẽ giống sân chơi của các doanh nghiệp, công ty khởi nghiệp và những người mặc vest tài chính hơn — ít cách chơi kiểu "Cờ tỷ phú" hơn, ít cơ hội kiếm tiền dễ dàng hơn, và cũng ít narrative thuần túy dựa trên "con số tăng lên".
Tương lai sẽ tập trung nhiều hơn vào các yếu tố cơ bản, sự liên kết lợi ích, tích lũy giá trị và đòn bẩy lãi kép. Nếu bạn không thể nuôi dưỡng được lợi thế cạnh tranh thực sự, ngay cả khi bạn là OG (người chơi kỳ cựu), cuối cùng bạn cũng có thể trở thành "người mua đỉnh" cho người khác.
Lợi thế cạnh tranh của bạn có thể là bất kỳ điều nào sau đây:
-
Sở hữu một tâm trí minh mẫn, không bị ảo tưởng che mắt;
-
Giỏi kể những câu chuyện hay;
-
Xây dựng những sản phẩm chất lượng cao mà mọi người thực sự cần;
-
Nhìn thấu xu hướng;
-
Giao dịch hợp lý, không bị chi phối bởi cảm xúc.
Hãy kiên trì, tìm ra thế mạnh của mình, và bạn sẽ được đền đáp.
Rất cảm ơn bạn đã đọc! Nếu bạn muốn biết quan điểm của tôi về một số dự án cũng như những suy nghĩ thẳng thắn hơn, bạn có thể xem chuyên mục The After Hour của tôi trên Substack.
Twitter:https://twitter.com/BitpushNewsCN
Nhóm TG của Bitpush:https://t.me/BitPushCommunity
Đăng ký TG Bitpush: https://t.me/bitpush
