Văn bản | Sleepy
Vào rạng sáng ngày 9 tháng 6 năm 2026 theo giờ Bắc Kinh, WWDC 2026 của Apple đã diễn ra đúng như dự kiến.
Tại sự kiện, họ đã đổi tên Siri thành Siri AI, công bố hợp tác sâu rộng với Google, sử dụng năng lực mô hình của Gemini để huấn luyện thế hệ mô hình nền tảng mới nhất của chính mình, đồng thời lần đầu tiên mở rộng Private Cloud Compute sang Google Cloud và GPU của Nvidia.
Apple đã phát hành năm Apple Foundation Models, mô hình phía thiết bị nhỏ nhất có 3 tỷ tham số, mô hình đám mây lớn nhất được tối ưu hóa chuyên cho GPU của Nvidia. Gần như mọi ứng dụng hàng ngày đều được viết lại. Siri cũng có ứng dụng độc lập riêng, có thể lưu trữ hội thoại, đồng bộ hóa xuyên thiết bị và có trí nhớ.
Đây là buổi ra mắt sản phẩm có thông tin lớn nhất của Apple trong nhiều năm qua.
Thuần hóa một tương lai
Câu chuyện AI của Apple có thể được truy ngược về mùa thu năm 2011, tại sự kiện ra mắt iPhone 4S, Siri lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu.
Khi đó Steve Jobs đang ốm nặng, Apple đang đứng ở ngã rẽ của một thời đại. Siri giống như một sinh vật nhỏ bé chạy ra từ phim khoa học viễn tưởng, bạn hỏi thời tiết, hỏi nhà hàng, bảo nó đặt báo thức, nó sẽ trả lời bạn bằng một giọng điệu hơi máy móc, lần đầu tiên bạn cảm thấy điện thoại không chỉ là một tấm kính vô tri.
Siri được sinh ra từ dự án CALO của SRI International, vốn là trợ lý AI cấp quân sự được Cơ quan Chỉ đạo Dự án Nghiên cứu Cao cấp Quốc phòng Mỹ tài trợ. Năm 2010 Apple đã mua lại nó, theo báo cáo của TechCrunch, thương vụ này có thể trị giá hơn 200 triệu USD. Một năm sau, Siri xuất hiện cùng iPhone 4S, Apple nói nó có thể hiểu ngôn ngữ tự nhiên, có thể thay bạn xử lý công việc như một trợ lý cá nhân.
Khoảnh khắc đó, Apple đã nắm trong tay lối vào thông minh cá nhân tốt nhất thế giới. Rồi họ lãng phí mất hơn một thập kỷ.
Nhìn lại ngày hôm nay, điều Siri thay đổi sớm nhất là tư thế con người nói chuyện với máy móc. Năm 2011, iPhone đang biến điện thoại từ công cụ liên lạc thành thiết bị tính toán cá nhân, App Store định nghĩa lại việc phân phối phần mềm, internet di động di cư từ máy tính để bàn vào lòng bàn tay. Siri xuất hiện ở đỉnh của một làn sóng đang lên. Nhưng sau khi vào Apple, nó nhanh chóng biến từ một trợ lý cá nhân đầy tham vọng thành một chiếc điều khiển bằng giọng nói ngoan ngoãn.
Apple vốn tin vào sự khép kín và kiểm soát. Nhưng một trợ lý cá nhân thực sự phải kết nối với nhiều dịch vụ hơn, hiểu nhiều ngữ cảnh hơn, chịu đựng nhiều sự không chắc chắn hơn. Mà sự không chắc chắn đồng nghĩa với sai sót, đồng nghĩa với rủi ro riêng tư, đồng nghĩa với sự mất trật tự mà Apple không giỏi đối phó nhất.
Vì vậy, Siri chỉ được phép làm những nhiệm vụ xác định, giống như một tương lai bị thuần hóa. Nó có tên, có giọng nói, có lớp vỏ nhân cách, nhưng lại thiếu đi tính chủ động và ký ức mà một nhân cách thực sự cần có. Người dùng ban đầu bị nó gây ấn tượng, sau đó lấy nó ra đùa cợt, rồi cuối cùng chẳng mấy khi dùng nữa.
Apple là công ty đầu tiên đưa "trợ lý cá nhân" vào điện thoại, và cũng là công ty đầu tiên nhốt nó lại.
Agent mà cả ngành đang làm ngày nay, nhìn lại, Siri năm 2011 gần như chính là nguyên mẫu của nó. Có thể nói Apple là công ty đầu tiên tạo ra hình thái sơ khai của Agent, cuối cùng lại trở thành công ty hoàn thiện nó muộn nhất.
AI không giống AI
Trong những năm Siri không lớn lên, AI của Apple có dậm chân tại chỗ không?
Câu trả lời ngược lại hoàn toàn. Apple đã làm rất nhiều AI, chỉ là làm theo cách không giống AI lắm.
Nếu tính theo tiếng vang của các buổi ra mắt sản phẩm, Apple có vẻ như đến năm 2024 mới bắt đầu nghiêm túc nói về AI. Nhưng nếu nhìn ngược lại theo con đường công nghệ, Apple đã hành động từ mười năm trước.
Năm 2015, họ liên tiếp mua lại hai công ty, một để bổ sung đối thoại ngôn ngữ tự nhiên, một để khám phá việc chạy học sâu trực tiếp trên điện thoại. Cùng năm đó, WWDC nói về Proactive Assistant, cố gắng để hệ thống đưa ra đề xuất trước khi người dùng mở lời. Ý tưởng này rất tiên phong, nhưng trong điều kiện công nghệ thời đó, nó giống một khẩu hiệu hơn.
Năm sau, họ ra mắt SiriKit, mở một khe hẹp cho Siri tiếp cận nhà phát triển, đồng thời công khai nói về Differential Privacy, thể hiện thái độ muốn học từ dữ liệu quy mô lớn trong khi vẫn bảo vệ quyền riêng tư cá nhân. Năm 2017, iPhone X mang đến Neural Engine, Face ID và máy ảnh bắt đầu phụ thuộc vào học máy phía thiết bị, Apple đồng thời ra mắt Core ML để nhà phát triển chạy mô hình trên thiết bị Apple, và mua lại Workflow, tức là Shortcuts sau này.
Đây là một bộ câu trả lời rất "Apple". Họ vừa muốn AI, vừa không muốn đặt cược vào đám mây và lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ như Google. Vừa muốn nhà phát triển, vừa không muốn biến Siri thành một món hầm lộn xộn. Vì vậy, Apple chọn con đường khó nhất và chậm nhất, làm phía thiết bị, làm quyền riêng tư, làm tích hợp hệ thống.
Đến khoảng năm 2020, Apple lại mua liên tiếp vài công ty làm AI biên tiêu thụ điện năng thấp và hiểu giọng nói. Cùng năm, chip M1 ra mắt, Neural Engine 16 nhân lên Mac, sức mạnh tính toán AI phía thiết bị từ điện thoại trong túi tiến thẳng đến máy tính. Năm sau, Live Text và Visual Look Up ra mắt, văn bản trong ảnh có thể sao chép trực tiếp, máy ảnh có thể nhận hoa nhận cỏ, nhiều yêu cầu bằng giọng nói có thể xử lý mà không cần ra khỏi thiết bị.
Apple trong hơn chục năm này quả thực không ra mắt một ứng dụng AI riêng biệt nào, nhưng họ thực sự đã khiến điện thoại thông minh hơn.
Chọn con đường này có lý do của nó. AI trên điện thoại không chỉ là cỗ máy trả lời câu hỏi, nó cần xem ảnh, nghe giọng nói, hiểu danh bạ, gọi ứng dụng, cảm nhận pin, vị trí và thời gian. Tốt nhất nó có thể làm một chút việc khi không có mạng, tốt nhất đừng gói gém cuộc sống của người dùng và tải lên đám mây cho mỗi yêu cầu. Khả năng kiểm soát phần cứng của Apple cho họ tư cách để đi con đường này.
Nhưng giữa sự thông minh cục bộ và trí tuệ tổng thể, tồn tại một vực sâu. Apple giỏi trong việc chia nhỏ công nghệ thành các bộ phận đáng tin cậy, nhưng AI tạo sinh yêu cầu họ lắp ráp các bộ phận đó lại thành một tổng thể.
Những bộ phận này nằm im lìm trong hệ thống, chờ đợi một cơ hội.
Cơ hội không đến trước. ChatGPT đến trước.
Khi ChatGPT xuất hiện vào cuối năm 2022, Apple không phải không có sự chuẩn bị. Tim Cook tại nhiều dịp khác nhau đã nhấn mạnh AI và học máy là công nghệ cốt lõi của sản phẩm Apple trong nhiều năm, Bloomberg năm 2023 cũng tiết lộ Apple nội bộ có khung mô hình lớn Ajax và dự án Chatbot nội bộ.
Nhưng vấn đề không nằm ở việc Apple có bài trong tay hay không, mà nằm ở việi luật chơi trên bàn đã thay đổi.
ChatGPT kéo sự chú ý của người dùng từ "chức năng" sang "năng lực". Người dùng bắt đầu mặc định điện thoại phải có AI, rồi đi so sánh ai mạnh hơn. Khi ChatGPT đã có thể sắp xếp một mớ ý tưởng lộn xộn thành một email, thì Siri vẫn đang nói "Tôi tìm thấy những nội dung này trên web".
WWDC 2024, Apple đưa Apple Intelligence ra mặt trận. Công cụ viết, tóm tắt thông báo, tìm kiếm ảnh, Siri hiểu cá nhân hóa, tích hợp ChatGPT. Apple cuối cùng cũng thừa nhận chỉ dựa vào mô hình tự nghiên cứu, ít nhất là vào năm 2024, họ không theo kịp kỳ vọng của người dùng. Nhưng chiếc bánh họ vẽ cuối cùng đã không thể ra lò đúng nhịp độ như đã tuyên bố.
Mời Google làm gia sư
Đằng sau sự trì hoãn của Apple Intelligence, không chỉ là công nghệ không theo kịp, mà là toàn bộ cơ cấu của đội ngũ Siri không theo kịp làn sóng AI lần này.
Nhiều phương tiện truyền thông xác nhận, nguyên trưởng bộ phận AI của Apple John Giannandrea rời sân khấu, Craig Federighi tiếp quản hướng AI, trưởng bộ phận Vision Pro Mike Rockwell được điều động đến nắm quyền đội ngũ Siri, một lượng lớn kỹ sư Siri được gửi đi học công cụ lập trình AI. Đây không phải là một luân chuyển nhân sự nhẹ nhàng, nội bộ Apple đã nhận ra, dựa vào con người và nhịp độ cũ, sẽ không kịp.
Tháng 1 năm 2026, Apple và Google ra tuyên bố chung, Apple sẽ sử dụng công nghệ Gemini để tùy chỉnh chức năng Apple Intelligence cho iPhone và các sản phẩm khác. Theo báo cáo, Apple dự kiến trả cho Google khoảng 10 tỷ USD mỗi năm để sử dụng một mô hình Gemini tùy chỉnh cấp 1.2 nghìn tỷ tham số để hỗ trợ cải tạo Siri. Apple trước đó cũng đã thử nghiệm mô hình của OpenAI và Anthropic, cuối cùng vẫn chọn Google.
Điều này hoàn toàn khác với việc tích hợp ChatGPT năm 2024. Lần đó ChatGPT giống như viện binh được người dùng ủy quyền mời khi Siri không trả lời được, thương hiệu là của OpenAI, giao diện là dạng cửa sổ bật lên. Lần này Gemini đi thẳng vào tầng đáy, trở thành một phần của thế hệ mô hình nền tảng mới của Apple.
Hành động then chốt là chưng cất. Google đã cho Apple quyền truy cập đầy đủ vào Gemini, Apple trong trung tâm dữ liệu của Google sử dụng mô hình lớn để tạo ra câu trả lời và quá trình suy luận chất lượng cao, sau đó dùng những kết quả này để huấn luyện các mô hình nhỏ hơn, rẻ hơn có thể chạy trên iPhone.
Bài viết kỹ thuật Apple công bố một ngày trước WWDC đã đóng gói bộ hợp tác này thành Apple Foundation Models thế hệ thứ ba, cùng Google tùy chỉnh hợp tác phát triển năm mô hình. Phía thiết bị có AFM 3 Core 3 tỷ tham số, và mô hình thưa AFM 3 Core Advanced 20 tỷ tham số nhưng chỉ kích hoạt một phần theo yêu cầu. Phía đám mây có AFM 3 Cloud và mô hình hình ảnh ADM 3 Cloud, và mạnh nhất là AFM 3 Cloud Pro.
Thay đổi thực tế hơn nằm ở sức mạnh tính toán. Mô hình phía thiết bị dù thông minh đến đâu cũng không thể hoàn thành mọi nhiệm vụ, cơ sở hạ tầng Private Cloud Compute của Apple khó tự mình đảm đương suy luận cấp Gemini hoàn chỉnh, một phần yêu cầu sẽ chạy trên GPU Nvidia của Google Cloud. Apple sau đó xác nhận PCC lần đầu tiên mở rộng ra ngoài trung tâm dữ liệu tự có của Apple, ngăn xếp công nghệ bao phủ Nvidia Confidential Computing, Intel TDX và chip Google Titan. Apple nhấn mạnh vẫn tự kiểm soát phần mềm PCC, thiết bị chỉ tin tưởng chương trình đã được Apple mã hóa phê duyệt, các tệp nhị phân liên quan cũng sẽ mở cho các nhà nghiên cứu bảo mật kiểm tra.
Apple không thực sự từ bỏ quyền kiểm soát, nhưng đã từ bỏ thể diện tự nghiên cứu toàn phần.
Bộ xương là mượn
Để hiểu vị trí của Apple trong thời đại AI, trước tiên phải nhìn rõ tài sản cốt lõi nhất của họ là gì.
Không phải chip, không phải mô hình, mà là thiết bị. Trong thiết bị chứa album ảnh, email, lịch, bản đồ và thanh toán, chứa đựng vô số mảnh vụn cuộc sống của người dùng bình thường. AI nào có thể điều động những mảnh vụn này, nó sẽ không chỉ là một chatbot, mà có thể trở thành trung tâm thông minh cá nhân thực sự.
Apple đã sớm bắt đầu lát đường cho trung tâm này. Workflow mua lại năm 2017 sau này biến thành Shortcuts, liên kết sâu với Siri và tự động hóa hệ thống. App Intents ra mắt năm 2022 cho phép ứng dụng bên thứ ba phơi bày khả năng của mình cho lối vào hệ thống. Đến thời đại Apple Intelligence, những giao diện này trở thành bàn tay và bàn chân để AI gọi hành động thế giới thực.
Có những giao diện này, OpenAI có thể vào, Gemini cũng vào được, thị trường Trung Quốc tương lai có thể tìm đối tác bản địa. Nhưng cách họ vào không phải là tiếp quản iPhone trực tiếp, mà là được lắp vào khung quyền và quy tắc riêng tư của Apple.
Điều Apple sợ nhất không phải là mô hình của ai mạnh hơn mình. Họ sợ là người dùng bắt đầu bỏ qua hệ thống, trực tiếp giao phó cuộc sống cho một lối vào khác. Nếu một ngày nào đó, thứ người dùng mở mỗi ngày không phải là ứng dụng mà là một trợ lý AI có thể thay họ điều phối mọi thứ, thì Apple sẽ trở thành một cái vỏ làm khá tốt.
Vì vậy, từ nay về sau, chữ "Apple" trong cụm từ "Apple Intelligence" nhiều hơn là đại diện cho quyền kiểm soát sản phẩm, mà không còn đại diện cho chủ quyền công nghệ hoàn chỉnh. Da là tự mọc, quần áo là tự may, nhưng bộ xương là mượn. Google cung cấp khung xương, Nvidia cung cấp khớp nối, việc Apple cần làm là để cơ thể này mặc quần áo của mình và bước ra ngoài.
Google từ thỏa thuận này nhận được một sự ủng hộ cực lớn, ngay cả Apple cũng thừa nhận năng lực nền tảng của Gemini đáng tin cậy hơn. Nvidia nhận được một bằng chứng khác, ngay cả khi Apple có chip cấp tiêu dùng mạnh nhất và tham vọng máy chủ tự nghiên cứu, khi đối mặt với nhiệm vụ suy luận tiên phong và agent phức tạp, vẫn không thể bỏ qua GPU đám mây.
Nhưng mượn càng nhiều xương, cơ thể càng không hoàn toàn là của mình. Đằng sau mỗi khúc xương mượn đều có tính toán thương mại của nhà cung cấp, nhịp độ quản lý và công nghệ. Nếu một ngày nào đó có người rút xương về, Apple có đứng vững được không, câu hỏi này tạm thời họ chưa cần trả lời, nhưng sớm muộn cũng phải trả lời.
Vị khách mới sống trong hệ thống
Người bình thường không quan tâm đến tham số mô hình. Người bình thường quan tâm là điện thoại có thể ít làm phiền họ một chút không.
Apple trên sân khấu WWDC26 nói: "There are times when you expect more from Siri." (Có những lúc bạn mong đợi nhiều hơn từ Siri.)
Với Apple, điều này gần như là một lời xin lỗi.
Rồi họ cố gắng cho bạn thấy một buổi sáng khác.
Bạn thức dậy, màn hình chất đống hai mươi thông báo. Trước đây bạn phải gạt từng cái, bây giờ hệ thống đã thay bạn phân loại trọng sơ khẩn cấp, tin sếp gửi xếp trước, quảng cáo và khuyến mãi được thu gom thành một dòng chữ xám. Bạn mở email, một email công việc dài dòng đã được tóm tắt thành ba câu, bạn quyết định trả lời, Siri dựa vào giọng điệu bạn thường nói chuyện với người này để thảo nháp cho bạn. Bạn nhớ chiều nay phải gọi điện cho một cửa hàng để trả hàng, chưa kịp quay số, hệ thống đã từ email của bạn hai ngày trước lôi ra số đơn hàng dán trên giao diện cuộc gọi.
Đây là câu chuyện Apple muốn kể, một lớp thông minh trải dưới đáy hệ thống, thay bạn tiết kiệm những công việc nhận thức lặp đi lặp lại mỗi ngày. Đọc ít lời vô nghĩa hơn, tìm tài liệu ít lâu hơn, ít bị thông báo làm gián đoạn hơn một lần.
Để kể tốt câu chuyện này, Apple gần như làm lại lối vào của Siri. Trên iPhone, nó được đưa vào Dynamic Island, kéo xuống là có thể trò chuyện. Trên iPad và Mac thì hợp nhất với Spotlight. Nó có ứng dụng độc lập, có thể lưu và tiếp tục hội thoại cũ, đồng bộ hóa xuyên thiết bị qua iCloud. Apple muốn biến Siri thành một trợ lý AI sống trong hệ thống, có trí nhớ có ngữ cảnh, nhưng lại cố gắng không để nó trông giống ChatGPT.
Thị giác cũng là một hướng quan trọng. Trong máy ảnh thêm chế độ Siri mode, chụp đồ ăn một cái là đưa ra thông tin dinh dưỡng, chụp thứ không hiểu một cái là có thể nhận dạng và tìm kiếm. Chức năng chính tả cấp hệ thống không chỉ chuyển giọng nói thành chữ nữa, mà còn tự động thêm dấu câu điều chỉnh định dạng, biến khẩu ngữ thành văn bản có thể gửi đi ngay.
Phía nhà phát triển cũng đang lát đường. Apple mở khung Core AI framework, cho phép bên thứ ba tải mô hình riêng của họ lên thiết bị. App Intents sau khi nâng cấp, Siri dễ hiểu ứng dụng bên thứ ba hơn. Foundation Models Framework không chỉ gọi mô hình phía thiết bị của chính mình nữa, mà còn hỗ trợ kết nối các nhà cung cấp bên ngoài như Claude và Gemini. Apple đang lát một con đường cho toàn bộ hệ sinh thái, sau này Siri muốn làm việc xuyên ứng dụng, nhà phát triển buộc phải giao nội dung và hành động cho hệ thống hiểu.
Những kế hoạch này nếu được thực hiện, AI của Apple sẽ không còn chỉ là "Siri biết trò chuyện".
Chỉ là lần này Apple cẩn thận hơn nhiều so với trước. Siri AI năm nay muộn hơn mới mở beta cho người dùng, tiếng Anh đi đầu. Còn Apple Intelligence cùng tên đến Trung Quốc, rất có thể đã không phải là cùng một sản phẩm.
Người dùng Trung Quốc xem AI của Apple, về cơ bản cũng chỉ để giải trí. Sự kiện ra mắt sôi động, chức năng đẹp mắt, nhưng khu vực Trung Quốc "tạm thời không hỗ trợ".
Thị trường Trung Quốc đối với AI tạo sinh có một bộ quy tắc bao gồm đăng ký, an toàn nội dung và định cư dữ liệu cục bộ. Apple cần tìm đối tác mô hình bản địa, cần thông qua phê duyệt quản lý. Apple Intelligence ở Trung Quốc không chỉ là vấn đề ra mắt muộn vài tháng, mà từ tầng đáy nó đã có thể không phải là cùng một thứ.
Người dùng Mỹ thấy là sự kết hợp giữa mô hình tự nghiên cứu và Gemini, người dùng Trung Quốc thấy có thể là phiên bản được nhào nặn chung bởi quyền hệ thống Apple, dịch vụ đám mây bản địa, mô hình bản địa và yêu cầu quản lý. Chúng đều gọi là Apple Intelligence, nhưng năng lực thực tế và ranh giới có thể tiếp cận có thể hoàn toàn khác nhau.
Dịch vụ iCloud tại Trung Quốc đại lục do Cloud Guizhou vận hành. Ổ đám mây lưu tệp, AI cần hiểu tệp; ổ đám mây lưu ảnh, AI cần hiểu ảnh; ổ đám mây đồng bộ ghi chú, AI cần rút ra kế hoạch, thói quen và mối quan hệ của bạn từ ghi chú. Những dữ liệu này trong thời đại AI có cách dùng mới hoàn toàn, tự nhiên cũng phải đối mặt với quản lý có trọng lượng khác nhau.
Mối đe dọa thực tế hơn đến từ cạnh tranh. Các nhà sản xuất điện thoại Trung Quốc hành động nhanh về mô hình lớn phía thiết bị, trợ lý tiếng Trung và AI hình ảnh. Với người dùng Trung Quốc, bỏ ra một hai vạn mua một chiếc iPhone mới, kết quả chức năng AI cốt lõi nhất không dùng được, vậy chi bằng đổi nhãn hiệu khác.
Các tình huống hàng ngày của thị trường Trung Quốc với Apple lại đặc biệt khó khăn, WeChat, Alipay, Meituan, Douyin, xe gọi, dịch vụ hành chính, đăng ký khám bệnh viện, đây mới là những việc nhiều người thực sự dùng điện thoại xử lý mỗi ngày. Một trợ lý AI nếu không vào được những tình huống này, không hiểu trò chuyện nhóm, hóa đơn, mã xác minh và các cách diễn đạt chỉ người bản địa mới hiểu ngay, thì khó có thể gọi là "thông minh".
Hiểu một người
Apple Intelligence còn có vấn đề, nó không bao phủ tất cả iPhone.
iOS 27 có thể bao phủ đến iPhone 11 và iPhone SE thế hệ thứ hai, nhưng Apple Intelligence yêu cầu ít nhất iPhone 15 Pro và các kiểu máy mới hơn, iPad series M và Mac. Mô hình phía thiết bị mạnh nhất còn yêu cầu cao hơn, iPhone 17 Pro, iPhone Air, iPad M4 ít nhất 12GB bộ nhớ thống nhất hoặc Mac M3.
Vài năm qua, chu kỳ đổi máy ngày càng kéo dài. Màn hình đủ tốt, chụp ảnh đủ dùng, nhiều người không còn đổi điện thoại hàng năm. AI có thể trở thành lý do để Apple kích thích đổi máy lại, AI phía thiết bị thực sự cần chip mạnh hơn và bộ nhớ lớn hơn, ngưỡng phần cứng không thể tránh khỏi. Một năng lực cá nhân được đóng gói thành "hiểu bạn hơn", cuối cùng lại biến thành một ngưỡng giá.
Apple trong hơn chục năm qua liên tục đặt câu hỏi "Sau iPhone là gì", thử đồng hồ, thử tai nghe, thử TV, thử dự án làm xe hơi truyền tụng mười năm rồi cuối cùng bị hủy. Năm 2024, một phần nhân viên của đội ngũ làm xe được chuyển sang đội ngũ AI tạo sinh.
AI đến vừa đúng, nó cho Apple một câu chuyện thế hệ tiếp theo không cần tạo danh mục phần cứng mới từ số không, chỉ cần cải tạo thiết bị đang nằm trong tay hơn một tỷ người dùng. Sau iPhone có lẽ vẫn là iPhone, chỉ là nó phải biến thành một thứ khác.
Người kế nhiệm Tim Cook, Ternus phụ trách lập kế hoạch tương lai cho sản phẩm phần cứng đã ám chỉ bước tiếp theo của Apple. Ông đang thúc đẩy một nhóm thiết bị AI chưa phát hành, kính có camera và thiết bị đeo, sử dụng thị giác máy tính để hiểu môi trường xung quanh. Nếu những sản phẩm này thành hiện thực, Apple Intelligence sẽ từ điện thoại tiếp tục lan rộng ra ngoài, điện thoại, tai nghe, kính và trung tâm gia đình đều có thể trở thành giác quan mới.
Nhưng dù giác quan có mở rộng thế nào, vấn đề cốt lõi vẫn luôn là một.
Mối quan hệ giữa con người và điện thoại, phần lớn thời gian không phải là ngồi xuống trò chuyện dài, mà là quấy rối lẫn nhau trong những tình huống cực kỳ vụn vặt. Bạn đang vội đón tàu điện ngầm, con khóc, sếp thúc, màn hình chất đống 20 thông báo. Ý nghĩa cụ thể nhất của Apple Intelligence với người bình thường không phải là trợ lý vạn năng, mà là để điện thoại bắt đầu chia sẻ một phần công việc nhận thức cho bạn. Đọc ít lời vô nghĩa hơn, tìm tài liệu ít lâu hơn, ít bị thông báo làm gián đoạn hơn một lần.
Apple luôn tự tạo hình ảnh là công ty đứng về phía người dùng. Họ nói quyền riêng tư là quyền cơ bản của con người, nói thiết bị thuộc về người dùng, nói công nghệ nên phục vụ con người. Thời đại AI, câu nói này sẽ gặp phải thử thách thực sự. Bởi vì một hệ thống một khi bắt đầu hiểu bạn, thì không chỉ đang bảo vệ dữ liệu của bạn, mà còn đang định hình hành động của bạn. Nó đưa cho bạn tóm tắt, đưa cho bạn đề xuất, thay bạn sàng lọc thông tin, thay bạn đánh giá cái gì quan trọng cái gì có thể bỏ qua.
Điểm khó của thông minh cá nhân xưa nay không chỉ là thông minh, mà còn là "cá nhân". Cuộc sống của một người không phải là cơ sở dữ liệu, bên trong có cảm xúc, hiểu lầm, không đẹp mặt, có những góc khuất không muốn bất kỳ hệ thống nào nhìn thấy. AI muốn vào những nơi này, thì không thể chỉ lấy hiệu suất làm thông hành.
Ishiguro trong "Klara và Mặt trời" đã viết về một người bạn đồng hành AI tên Klara. Cô ấy đã dành toàn bộ sự tồn tại để hiểu một cô gái, học được cách quan sát sự thay đổi của ánh sáng, học được cách đọc hiểu biểu cảm và im lặng, học được cách yên lặng khi cần yên lặng.
Nhưng chỗ cảm động nhất của cả cuốn sách là cuối cùng Klara hiểu ra rằng trên người cô gái đó có phần mà cô sẽ không bao giờ chạm tới được. Cô không phải không đủ thông minh, mà là cô hiểu một điều, hiểu một người và sở hữu dữ liệu của một người là hai việc hoàn toàn khác nhau.
Apple mất mười lăm năm mới đi đến bước thừa nhận Siri không đủ tốt. Đêm WWDC này, họ mượn Google mô hình, mượn Nvidia sức mạnh tính toán, mượn người dùng thêm một năm kiên nhẫn. Họ chứng minh mình sẵn sàng cúi đầu, nhưng cúi đầu chỉ là bắt đầu.
Tiếp theo, điều họ cần học, là điều Klara đã biết từ lâu. Không phải làm thế nào để trở nên thông minh hơn, mà là sau khi bước vào cuộc sống của một người, biết dừng lại ở đâu.
-HẾT-
