Tác giả gốc: Arthur Hayes
Biên dịch gốc: Luffy, Foresight News
Tất cả những điều này là ảo giác của tôi, hay thực sự ngày nay việc đầu tư vào trí tuệ nhân tạo chỉ cần đăng ký dịch vụ của Citrini Research và mua tất cả các cổ phiếu được khuyến nghị một cách mù quáng?
Tôi có đang mơ không? Hay giá dầu đã mất ảnh hưởng đối với kinh tế và chính trị từ lâu? Chính vì lý do này, Trump và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran mới có thể đối đầu nhau trên mạng xã hội, trong khi một lượng lớn tàu thuyền đang bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm cao hơn lãi suất quỹ liên bang hiệu quả 0,5 điểm phần trăm, thị trường đưa ra tín hiệu rõ ràng như vậy, liệu Fed có thực sự sẽ đứng yên trong các cuộc họp sắp tới và từ chối tăng lãi suất không?
Phải chăng tất cả lợi ích mà trí tuệ nhân tạo mang lại cho nước Mỹ thực sự chỉ rơi vào tay một số ít người làm việc trong ngành công nghệ?
Thế giới hỗn loạn trước mắt này buộc tôi phải thực hiện một bài kiểm tra thực tế để xác nhận xem mình đang tỉnh táo hay đang chìm sâu vào giấc mơ. Một khi kết quả kiểm tra chứng minh tất cả chỉ là ảo ảnh, tôi sẽ ngay lập tức điều chỉnh danh mục đầu tư. Bài viết này chính là quá trình kiểm tra của tôi. Sau khi gõ xong những dòng chữ này và sắp xếp lại suy nghĩ, bố cục danh mục nắm giữ của tôi cũng sẽ có những thay đổi lớn, hoặc sẽ được duy trì như hiện tại.
Tôi nêu ra nhận định cốt lõi trước: Trạng thái thị trường hiện tại giống một giấc mơ hơn. Trong toàn bộ hệ thống đầu tư, giá dầu và các loại năng lượng hydrocarbon khác là biến số cốt lõi có hiệu ứng truyền dẫn ngược. Bản chất của việc con người cảm nhận thế giới là chuyển hóa năng lượng thành trí thông minh sinh học, logic của trí tuệ nhân tạo cũng như vậy. Quy luật này sẽ không bao giờ bị phá vỡ. Thị trường có thể tạm thời đi ngược lại lẽ thường này trong ngắn hạn, nhưng thực tế cuối cùng sẽ bị ảnh hưởng ngược lại.
Bài viết này sẽ bắt đầu từ giá dầu và cuối cùng tập trung vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Tình hình hiện tại rất có thể sẽ kích hoạt sự vỡ bong bóng thị trường chứng khoán trí tuệ nhân tạo và kéo theo toàn bộ thị trường tiền mã hóa cùng sụt giảm. Chỉ khi bụi lắng xuống, Bitcoin mới có cơ hội chạm đáy và phục hồi. Trước đây tôi từng khẳng định Bitcoin sẽ không bao giờ chạm ngưỡng sáu mươi nghìn đô la một lần nữa, giờ đây rõ ràng là tôi đã phán đoán sai, và đây cũng là lẽ thường của dự báo thị trường. Tôi luôn kiên định một nguyên tắc: Quan điểm có thể rõ ràng, nhưng không cần phải cứng nhắc.
Tiếp theo chúng ta sẽ phân tích mở rộng.
Đàm phán hay không, trở thành vấn đề hóc búa cốt lõi hiện tại
Chính trị gia hành động luôn xoay quanh lợi ích của chính họ. Trump khơi mào hành động quân sự với Iran vô cớ, lý do đằng sau có lẽ chỉ có ông ta mới hiểu. Đối mặt với vô số lời lẽ mà ông ta và các cố vấn đưa ra từng giây từng phút, bên ngoài hoàn toàn không thể phân biệt được sự thật. Sự việc đã đến nước này, việc mổ xẻ nguyên nhân không còn ý nghĩa nữa, vấn đề thực sự nằm ở chỗ liệu Trump và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran có chọn ngừng bắn và chấm dứt đối đầu bằng cách nào.
Cuộc xung đột này hiện hoàn toàn do Trump dẫn dắt, và đối với ông ta cũng như phe Cộng hòa, việc khơi mào chiến tranh trong năm bầu cử chắc chắn là một tình thế bất lợi.
Tại Mỹ, giá cả các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, thực phẩm thường quyết định trực tiếp kết quả bầu cử. Hiện tại, việc đi lại qua eo biển Hormuz bị cản trở, lạm phát năng lượng và thực phẩm tiếp tục tăng cao, và gốc rễ của tất cả những điều này chính là hành động vội vàng của chính quyền Trump đối với Iran mà không thông qua thảo luận với người dân. Một số người sẽ đổ lỗi cho Israel, nhưng lập luận này hoàn toàn không đứng vững. Hiểu lịch sử nước Mỹ sẽ rõ, các thế lực trong nước tuyệt đối không tuân theo sự sắp đặt từ bên ngoài.
Chỉ cần chiến tranh không ảnh hưởng đến cuộc sống của chính họ, không có người thân bạn bè thương vong, người dân Mỹ không bài trừ việc mở chiến tranh với nước ngoài. Trump cũng liên tục nhấn mạnh, trong hành động quân sự đặc biệt này chỉ có mười ba binh sĩ Mỹ tử trận. Đây cũng là lý do nước Mỹ ưa thích sử dụng vũ khí chính xác tầm xa và phát động "cuộc chiến kiểu trò chơi". Ngay cả khi cuộc chiến Trung Đông này được khởi xướng mà không có chiến lược giành chiến thắng rõ ràng, và trái với kỳ vọng của không ít người ủng hộ, cơ sở ủng hộ cơ bản của ông ta vẫn chọn đứng về phe Cộng hòa. Một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa do dao động lập trường mà bị Trump gây áp lực trong nội bộ đảng và thất cử, cũng chứng minh điều này.
Nguy cơ cốt lõi của Trump không phải là cử tri cơ sở không muốn bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tháng Mười Một, mà là giá cả tăng vọt sẽ khiến một lượng lớn cử tri ôn hòa nghiêng về phe Dân chủ. Vấn đề chi phí sinh hoạt đã trở thành vấn đề lớn nhất trên con đường tranh cử của Trump.
Muốn tranh thủ cử tri ôn hòa, Trump ít nhất phải ổn định được giá dầu hiện tại. Hiện nay chuỗi cung ứng mới bắt đầu dần tiêu hóa áp lực do giá năng lượng và các nguyên liệu sản xuất khác tăng giá, việc triệt để kiềm chế lạm phát đã không còn thực tế. Điều Trump có thể làm bây giờ chỉ là kiểm soát kỳ vọng của thị trường về lạm phát, chứ không phải thay đổi bản thân lạm phát.
Việc Trump có sẵn sàng đạt thỏa hiệp với Iran hay không hoàn toàn phụ thuộc vào xu hướng giá dầu. Giá dầu tiếp tục leo thang, tuyên bố của ông ta sẽ có xu hướng dịu đi; nhưng một khi thị trường dự đoán hai bên sắp đàm phán và giá dầu giảm theo, ông ta lại sẽ thay đổi thái độ. Xét cho cùng, từ góc độ địa chính trị, thỏa thuận đạt được từ cuộc đàm phán lần này, khả năng lớn sẽ bị động hơn so với thỏa thuận mà chính quyền Obama đã ký với Iran. Trong mắt không ít cử tri, điều này tương đương với "thất bại", và Đảng Cộng hòa cũng sẽ phải trả giá trong bầu cử.
Đàm phán luôn cần cả hai bên nhượng bộ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng có những cân nhắc tương tự. Giá dầu quá cao, các đối tác kinh tế thương mại chủ yếu của Iran sẽ gây áp lực, yêu cầu Iran nhượng bộ Mỹ; nhưng một khi Iran phát tín hiệu đàm phán và giá dầu giảm, áp lực từ các đối tác kinh tế thương mại cũng sẽ giảm theo.
Xét theo mức giá dầu hiện tại, cả hai bên Mỹ-Iran đều không có động cơ chủ động nhượng bộ. Giá dầu hiện tại tuy đã tăng rõ rệt so với trước chiến tranh, nhưng vẫn chưa đạt đến mức gây ra khủng hoảng toàn diện. Thị trường hàng hóa cơ bản nói chung ổn định, toàn cầu cũng chưa xuất hiện nạn đói quy mô lớn, hầu hết các quốc gia cũng có thể bổ sung vật tư công nghiệp then chốt từ các kênh khác.
Nhưng trạng thái cân bằng tinh tế này chắc chắn không thể kéo dài. Nguồn cung năng lượng cốt lõi toàn cầu giảm mạnh, nhưng giá cả luôn bình lặng, vốn đã đi ngược lại quy luật thị trường. Một khi công suất dư thừa toàn cầu cạn kiệt, giá giao ngay chắc chắn sẽ tăng mạnh, đây cũng là sự đồng thuận của nhiều nhà phân tích hàng hóa cơ bản. Hiện tại khủng hoảng chưa bùng phát toàn diện, chỉ vì trước chiến tranh lượng tồn kho năng lượng toàn cầu đủ lớn.
Nếu tình trạng bế tắc Mỹ-Iran kéo dài đến cuối quý hai, giá giao ngay của năng lượng hydrocarbon và các loại hàng hóa cơ bản khác trong quý ba năm nay chắc chắn sẽ đón một đợt tăng giá mạnh.
Mượn lời của Churchill: Chính trị gia luôn thử hết mọi cách, rồi mới đưa ra lựa chọn đúng đắn. Chỉ khi tình thế hoàn toàn mất kiểm soát, Trump và Iran mới thực sự ngồi vào bàn đàm phán. Theo tôi, tình trạng vận tải đường biển qua eo biển Hormuz bị cản trở, khả năng lớn sẽ kéo dài đến đầu quý ba.
Chúng ta hãy giả định giá dầu sẽ tăng dần trong biến động, trong bối cảnh đó, giá dầu tăng liên tục và những lời lẽ vận động tranh cử của Trump sẽ tạo ra tác động qua lại như thế nào?
Đối đầu bầu cử tháng Mười Một: Đảng Cộng hòa đấu với Đảng Dân chủ
Theo tỷ lệ cược của thị trường dự đoán Polymarket, hiện tại Đảng Cộng hòa chỉ có thể giữ quyền kiểm soát Thượng viện với lợi thế yếu, trong khi số ghế tại Hạ viện sẽ bị thất bại lớn.
Giới bên ngoài phổ biến cho rằng Đảng Cộng hòa sẽ mất Hạ viện, nhưng tôi có quan điểm khác. Trump vẫn có cơ hội lật ngược tình thế, và điểm đột phá nằm ở việc điều chỉnh hướng dư luận, đưa ra các tuyên bố liên quan đến quy định và thuế đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu cũng như ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo.
Hiện tại, phân bổ số phiếu giữa các đảng như sau (cần 218 phiếu để thông qua một dự luật):
Theo tỷ lệ cược hiện tại của Polymarket, đây là cơ cấu đảng dự kiến sau bầu cử:
Sau bầu cử, tình hình số ghế của Đảng Cộng hòa tại cả hai viện không lạc quan. Tuy nhiên, Đảng Cộng hòa có thể thay đổi cục diện bằng cách tái phân chia khu vực bầu cử, khi các quy tắc cũ chắc chắn dẫn đến thất bại, thay đổi quy tắc trở thành điều tất yếu. Giả sử dự đoán của Polymarket là đúng, thì Đảng Cộng hòa cần tăng thêm 19 ghế. Việc tái phân chia khu vực bầu cử có thể giảm con số này.
Dưới đây là tác động có thể xảy ra của việc tái phân chia khu vực bầu cử:
Giờ đây Đảng Cộng hòa chỉ cần giành thêm 11 ghế. Tiếp theo chúng ta hãy xem những khu vực nào có tỷ lệ cạnh tranh sít sao, theo các cuộc thăm dò hiện tại, trong phạm vi sai số thống kê, những khu vực nào có thể hơi nghiêng về Đảng Cộng hòa.
Có 35 ghế có sự phân bổ không chắc chắn. Như đã đề cập trước đó, lạm phát cao và chi phí sinh hoạt tăng là chủ đề tiêu cực mà Trump khó lòng đảo ngược. Và một chủ đề lớn khác có thể chạm đến dây thần kinh của toàn bộ cử tri hai phe hiện nay, chính là việc mở rộng trung tâm dữ liệu, cũng như tác động của trí tuệ nhân tạo đối với thị trường việc làm.
Ngoài những người giàu có hàng đầu ra, hầu như tất cả mọi người đều lo ngại việc xây dựng trung tâm dữ liệu đẩy cao các loại chi phí, đồng thời sợ trí tuệ nhân tạo chiếm mất công việc. Nhiều nơi đã ban hành chính sách tạm dừng các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu mới, tiếng nói yêu cầu tăng thuế doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo, trợ cấp người dân bình thường cũng ngày càng lớn. Xét cho cùng, đại đa số mọi người không phải là lãnh đạo doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo hay người làm việc lương cao trong ngành.
Đối với cử tri ở các khu vực bầu cử cạnh tranh, những chủ đề như vậy có sức ảnh hưởng cực lớn. Trump hoàn toàn có thể thông qua các tuyên bố về ngành trí tuệ nhân tạo để giành lấy những ghế then chốt còn lại. Giai đoạn này chỉ cần đưa ra những lời lẽ liên quan, không cần ban hành dự luật cụ thể. Ông ta chỉ cần hứa với người dân bình thường rằng nếu Đảng Cộng hòa thắng cử, sau khi bầu cử kết thúc sẽ bắt tay vào chỉnh đốn ngành trí tuệ nhân tạo.
Là một chính trị gia lão luyện, Trump vốn giỏi đưa ra những lời hứa tranh cử, nhưng sau đó hiếm khi thực hiện. Việc xử lý hồ sơ liên quan đến Epstein trước đây là điển hình, khi tranh cử thì tuyên bố lớn tiếng sẽ điều tra triệt để những người liên quan, nhưng sau khi nhậm chức chỉ công bố một ít tài liệu. Giờ đây ông ta cũng có thể làm theo cách đó, trong thời gian vận động tranh cử tuyên bố sẽ ban hành dự luật làm chậm việc mở rộng trung tâm dữ liệu, đánh thuế lợi nhuận siêu ngạch vào doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo, và sử dụng thuế để phát một đợt trợ cấp mới; đợi đến khi bầu cử kết thúc, Đảng Cộng hòa giữ vững chính quyền, rồi mới từ từ rút lại các tuyên bố liên quan.
Có lẽ một số người sẽ cảm thấy, việc Trump bắt chước cách làm của các chính trị gia cánh tả Đảng Dân chủ thật khó hiểu. Nhưng đừng quên, ông ta đã từng đưa ra kế hoạch cứu trợ toàn dân quy mô lớn nhất nước Mỹ kể từ chính sách New Deal của Roosevelt, ngay cả khi người dân tầng lớp dưới sử dụng tiền trợ cấp cho tiêu dùng hàng ngày, ông ta cũng không hạn chế. Để giữ vững địa vị chính trị của bản thân, việc tạm thời phân định ranh giới với những ông lớn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo như Elon Musk, tạo dựng hình ảnh hỗ trợ người dân bình thường, đối với Trump mà nói không phải là điều khó khăn.
Nếu Trump thực sự đưa ra những lời lẽ cứng rắn đối với ngành trí tuệ nhân tạo, thị trường sẽ không coi đó chỉ là thủ đoạn tranh cử thuần túy, mà sẽ xác định nước Mỹ sẽ hạn chế thực chất việc mở rộng vốn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, tăng gánh nặng thuế cho ngành. Cảm xúc hoảng loạn sẽ lập tức lan rộng, bong bóng thị trường chứng khoán trí tuệ nhân tạo cũng sẽ vỡ theo.
Trước đây, Elon Musk và Trump công khai tranh cãi trên nền tảng mạng xã hội, bộ phận liên quan dưới quyền Musk công khai chất vấn Trump, Trump lập tức tuyên bố sẽ hủy các đơn đặt hàng hợp tác chính phủ liên quan đến doanh nghiệp của ông ta, giá cổ phiếu Tesla giảm mạnh 18% trong một ngày, đủ để thấy mức độ nhạy cảm của thị trường đối với những sóng gió như vậy. Chính trị có thể hỗ trợ ngành, cũng có thể ngay lập tức mang đến đòn giáng.
Cuộc tranh cãi đó sau này được xác nhận chỉ là một cuộc tạo dư luận, hai người nhanh chóng hòa giải, Musk còn được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh gần đây giữa Trump và lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh. Nhưng thị trường khi đó lại tin là thật, gây ra đợt bán tháo quy mô lớn.
Đây mới chỉ là chấn động do mâu thuẫn cá nhân của hai người gây ra. Một khi Trump đại diện Đảng Cộng hòa tuyên bố rõ ràng, có kế hoạch đánh thuế nặng vào mô hình trí tuệ nhân tạo và các nghiệp vụ liên quan đến tác nhân thông minh, ảnh hưởng sẽ vượt xa trước đây. Giới chính trị Hàn Quốc trước đây từng lan truyền những lời lẽ tương tự, chỉ số tổng hợp địa phương ngày hôm sau gần như giảm sàn, cho đến khi chính thức khẩn cấp phủ nhận, thị trường mới quay trở lại quỹ đạo tăng.
Kỳ vọng lạc quan hiện tại của thị trường đối với phân khúc trí tuệ nhân tạo, được xây dựng trên cơ sở doanh thu ngành sẽ tiếp tục tăng trưởng theo cấp số nhân, công nghệ mới và sự tập trung của cải sẽ không gây ra sự phản đối trong dân chúng. Cách nghĩ này vốn đã tách rời thực tế, giống như đang chìm đắm trong giấc mơ hơn. Và tuyên bố của Trump sẽ trở thành bài kiểm tra thực tế xuyên thủng ảo tưởng. Còn việc ông ta có thực sự ra tay hay không, cốt lõi vẫn phụ thuộc vào giá dầu.
Tình hình Iran tiếp tục đẩy giá dầu lên cao, vấn đề lạm phát ngày càng nghiêm trọng, những lời lẽ vận động tranh cử mà Trump có thể lựa chọn sẽ càng ít, cuối cùng chỉ có thể hướng mũi nhọn vào ngành trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Lý do Trump ra sức tránh để Đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện rất rõ ràng. Một khi Đảng Dân chủ chiếm được Hạ viện, họ có thể thực hiện quyền triệu tập, liên tục triệu tập bản thân Trump, gia đình ông ta và các cố vấn cốt cán ra tòa làm chứng, đưa ra các câu hỏi sắc bén. Nếu năm 2028 Đảng Dân chủ lại nhậm chức Nhà Trắng, Bộ Tư pháp nắm giữ nhiều manh mối sẽ thuận thế triển khai thanh toán, khởi động điều tra nhắm vào các thực thể kinh doanh dưới quyền Trump.
Hãy sắp xếp lại toàn bộ chuỗi logic: Mỹ-Iran chậm chạp không thể đạt thỏa hiệp, giá dầu chắc chắn tăng cao; giá cả tăng gây bất mãn cho cử tri, Trump chỉ có thể mượn việc quy định, đánh thuế ngành trí tuệ nhân tạo để tranh thủ phiếu bầu.
Từ hiện tại đến cuộc bầu cử tháng Mười Một, ngay cả khi thị trường chứng khoán liên quan đến trí tuệ nhân tạo giảm một nửa, đối với Trump mà nói cũng là cái giá có thể chấp nhận được, để đổi lấy việc thoát khỏi tình trạng bị Đảng Dân chủ điều tra không ngừng. Sau khi bầu cử kết thúc, ông ta có thể bất cứ lúc nào lật lại những tuyên bố trước đó về trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, ngành cũng sẽ khôi phục trạng thái bình thường, chỉ số S&P 500 thậm chí có hy vọng tấn công ngưỡng mười nghìn điểm.
Nhưng đối với nhà đầu tư, diễn biến thị trường liên kết móc xích với nhau. Sự sụp đổ của phân khúc trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi hoàn toàn kỳ vọng của thị trường đối với lợi nhuận tương lai của nó. Sau khi trải qua cú sốc do quy định và thuế nặng mang lại, nhà đầu tư không thể nào như trước đây mù quáng lạc quan về lĩnh vực này.
Giấc mơ California: Thanh khoản chảy về đâu
Trước khi phân tích tác động của việc ba ông lớn SpaceX, Anthropic, OpenAI dự định lên sàn đối với thị trường tài chính toàn cầu, tôi sẽ giải thích một vấn đề: Từ cuối quý ba năm ngoái, thanh khoản USD tiếp tục nới lỏng, nhưng Bitcoin lại không đón đợt tăng mạnh đồng bộ, nguyên nhân đằng sau rốt cuộc là gì.
Ngày 30 tháng 11 năm 2022, ChatGPT chính thức ra mắt đại chúng, siêu bong bóng trí tuệ nhân tạo từ đó mở màn. Gần như cùng thời điểm đó, scandal nhà sáng lập FTX SBF biển thủ tiền của người dùng hoàn toàn phơi bày. Bitcoin sau khi chạm đáy khoảng 15000 đô la vào năm đó, đã tăng lên 125000 đô la vào tháng 10 năm 2025, tổng mức tăng vượt sáu lần. Nhưng trong cùng kỳ, giá cổ phiếu Nvidia tăng mười một lần, một lượng lớn cổ phiếu công nghệ vốn hóa vừa và nhỏ dựa vào năng lực tính toán, chuyển hóa điện năng thành trí thông minh cũng đón đợt tăng mạnh. Biểu hiện lợi nhuận của phân khúc trí tuệ nhân tạo, đã vượt xa thị trường tiền mã hóa, và từ cuối năm 2024 đến nay, khoảng cách giữa hai bên vẫn đang không ngừng mở rộng.
Ngay cả khi Bitcoin (màu trắng) đạt mức cao nhất lịch sử, lợi nhuận của Nvidia (màu vàng) vẫn tốt hơn
Bitcoin (màu trắng) sau khi lập đỉnh lịch sử biểu hiện càng kém hơn, đến nay đã giảm 50%. Nvidia (màu vàng) với tư cách là công ty có vốn hóa thị trường lớn nhất toàn cầu, từ cuối năm 2025 đến nay vẫn tăng 10%
Theo logic đánh giá thị trường tiền mã hóa dựa trên thanh khoản tiền pháp định trước đây của tôi, trong môi trường hiện tại Bitcoin vốn nên đón mức tăng cao hơn, nhưng thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Vấn đề rốt cuộc nằm ở đâu?
Trước đây tôi quen thống kê quy mô phát hành tiền pháp định tổng thể, nhưng lại bỏ qua dòng chảy cụ thể của tiền. Tôi vốn cho rằng, thanh khoản cuối cùng luôn đổ vào Bitcoin, thúc đẩy giá lên, lần này phán đoán của tôi đã sai lệch.
Kết luận của tôi là: Thanh khoản USD mới tăng, hầu như toàn bộ được phân khúc trí tuệ nhân tạo hấp thụ. Trí tuệ nhân tạo thuộc ngành công nghiệp vốn hóa cao độ, muốn xây dựng trung tâm dữ liệu khổng lồ có thể vận hành trí tuệ nhân tạo, thì phải tiêu thụ năng lượng biển cả. Năng lượng hydrocarbon, năng lượng hạt nhân, năng lượng tái tạo chuyển hóa thành điện năng, rồi truyền đến trung tâm dữ liệu, thông qua chip chuyên dụng hoàn thành huấn luyện mô hình và suy luận tính toán.
Từ năm 2024, quy mô chi tiêu vốn trung tâm dữ liệu toàn cầu bắt đầu tăng mạnh, năm 2025 càng tăng cường hơn, nhu cầu tài trợ của ngành cũng theo đó tăng vọt. Thống kê kết hợp số liệu công bố công khai, từ tháng 11 năm 2022 đến nay, tổng số tài trợ nợ các loại trong lĩnh vực liên quan đến trí tuệ nhân tạo đạt 1,5 nghìn tỷ đô la, mà lượng tăng cung tiền rộng M2 của Mỹ trong cùng kỳ cũng vừa vặn là 1,5 nghìn tỷ đô la. Câu trả lời đã quá rõ ràng: Toàn bộ USD mới tăng, đều chảy vào phân khúc trí tuệ nhân tạo, Bitcoin tự nhiên không phân được tiền tăng.
Bitcoin có thể tại đáy thấp phá sản FTX năm 2022 mở ra một vòng bật mạnh, chỉ vì việc mở rộng quy mô vay nợ lớn của ngành trí tuệ nhân tạo chủ yếu tập trung sau năm 2025. Trong số 1,5 nghìn tỷ đô la nợ này, có 1,3 nghìn tỷ đô la được tạo ra từ năm 2025 đến nay. Trùng hợp là, đỉnh giá của Bitcoin, vừa vặn xuất hiện vào tháng 10 năm 2025, mà lúc đó quy mô chi tiêu vốn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo cũng đạt đến quy mô chưa từng có.
Mối quan hệ liên kết này cực kỳ quan trọng. Một khi thị trường chứng khoán trí tuệ nhân tạo sụp đổ, thị trường sẽ không còn tiền dư thừa để bố trí Bitcoin. Ngân hàng sẽ siết cho vay, không ít tổ chức cũng sẽ phát hiện, các khoản vay đưa ra trước đây dựa trên số liệu doanh thu ảo tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi giá cổ phiếu doanh nghiệp công nghệ hàng đầu giảm mạnh hơn năm phần mười, nhân viên tín dụng ngân hàng sẽ bắt đầu lo ngại doanh nghiệp vô lực trả nợ, quy mô tín dụng theo đó co lại, thanh khoản tổng thể thị trường tiếp tục siết chặt hơn. Chồng thêm thái độ tiêu cực của giới chính trị Mỹ đối với ngành trí tuệ nhân tạo, ngành trong ngắn hạn rất khó đón dòng tiền cứu trợ.
Ngay cả khi sau này chính phủ ra tay cứu trợ tổ chức tài chính, theo tình thế hiện tại suy diễn, các biện pháp liên quan cũng chỉ sẽ hạ cánh sau khi cuộc bầu cử tháng Mười Một kết thúc.
Mối liên hệ giữa giá Bitcoin và giá cổ phiếu trí tuệ nhân tạo có nghĩa là chúng ta phải đưa ra phán đoán: Thị trường chứng khoán trí tuệ nhân tạo có tồn tại bong bóng không, bong bóng vỡ khi nào, nguyên nhân đằng sau lại là gì.
Bong bóng trí tuệ nhân tạo, khó tránh ba đòn đánh
Có ba yếu tố sẽ chọc thủng bong bóng trí tuệ nhân tạo hiện tại: Chi phí năng lượng tăng, thị trường vô lực tiếp nhận khoản tài trợ lên sàn khổng lồ của ba ông lớn SpaceX, Anthropic, OpenAI, và những lời lẽ chính sách phản ngành trí tuệ nhân tạo của Trump.
Logic cốt lõi của trí tuệ nhân tạo là tối đa hóa hiệu quả "chuyển hóa năng lượng thành trí thông minh". Con người dựa vào hấp thụ thức ăn chuyển hóa năng lượng tạo ra trí tuệ, trí tuệ nhân tạo thì dựa vào điện năng. Giai đoạn hiện tại, lượng điện mới tăng của trung tâm dữ liệu chủ yếu dựa vào năng lượng hydrocarbon như khí đốt tự nhiên. Giá năng lượng tăng, có nghĩa là chi phí vận hành trí tuệ nhân tạo, sản lượng năng lực tính toán đồng bộ tăng lên, không gian lợi nhuận của các doanh nghiệp như Google, Anthropic, OpenAI bị ép trực tiếp.
Chi phí tăng cao sau đó, doanh nghiệp sẽ chọn điều chỉnh tăng giá dịch vụ, tốc độ sử dụng năng lực tính toán và mô hình của người dùng theo đó chậm lại. Cuộc đấu địa chính trị giữa Mỹ-Iran tiếp tục đẩy giá dầu lên cao, cuối cùng sẽ không ngừng xâm thực mức độ lợi nhuận của doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo. Khi thị trường bắt đầu chất vấn tính hợp lý của việc tiếp tục mở rộng sản xuất trung tâm dữ liệu, điểm ngoặt ngành sẽ đến, tỷ lệ P/E kỳ vọng của doanh nghiệp co lại mạnh, thị trường gấu cũng chính thức giáng xuống.
Ngoài ra, ba doanh nghiệp SpaceX, Anthropic, OpenAI cùng cổ phiếu bị hạn chế bán của các công ty công nghệ khác lần lượt hết hạn, chồng lên IPO quy mô lớn, tổng quy mô tài trợ thậm chí vượt tổng tài trợ cổ phiếu mới tất cả các thời kỳ bong bóng internet, quy mô xứng đáng là chưa từng có. Liệu thị trường có thể tiếp nhận áp lực bán cổ phiếu lớn như vậy hay không, phải đánh một dấu hỏi lớn.
Những năm gần đây phân khúc trí tuệ nhân tạo tiếp tục đi lên, tiền đề là nhà đầu tư tin tưởng lợi nhuận ngành sẽ tiếp tục tăng tốc. Một khi thị trường dao động đối với triển vọng ngành, nhà đầu tư sẽ hạ thấp định giá lợi nhuận tương lai. Biểu hiện lên sàn của mấy ông lớn này, sẽ trở thành phong hướng cảm xúc thị trường. Nếu lên sàn không đạt kỳ vọng, nhà đầu tư sẽ xác định ngành đã chạm đỉnh, theo đó mở bán tập thể.
Chúng ta lấy SpaceX với thông tin tiết lộ tương đối hoàn chỉnh làm ví dụ phân tích. Thị trường vốn liếng vốn tuân theo quy tắc "người ra tay trước chiếm ưu thế", Elon Musk thấu hiểu nghệ thuật marketing, chọn lên sàn trước, cũng có thể khiến doanh nghiệp và cổ đông đầu kỳ tối đa hóa thoái vốn. Người tham gia thị trường tiền mã hóa dễ dàng hiểu mô hình này: Lượng cổ phiếu lưu hành cực thấp, định giá pha loãng hoàn toàn lại cao ngất, giống logic vận hành của một số token altcoin.
Theo hồ sơ lên sàn SpaceX đã nộp cho Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ, định giá lần lên sàn này đạt gần trăm lần doanh thu. Đáng chú ý hơn, công ty giai đoạn đầu chỉ giải phóng 4% đến 5% cổ phần. Trong môi trường sức nóng phân khúc trí tuệ nhân tạo hiện tại cao ngất, giá cổ phiếu khả năng lớn sẽ tăng mạnh trong ngày đầu, nhưng kỳ vọng thị trường cực cao, cũng có nghĩa là sau này rất khó tiếp tục đáp ứng trí tưởng tượng của nhà đầu tư.
Sau khi lên sàn, vốn hóa thị trường của SpaceX sẽ đạt 1,8 nghìn tỷ đô la, lọt vào top bảy doanh nghiệp vốn hóa lớn nhất toàn cầu. Nếu giá cổ phiếu lại tăng năm phần mười, vốn hóa có thể vượt Amazon lên vị trí thứ năm toàn cầu, nhưng năng lực sinh lời của nó hoàn toàn không thể sánh kịp đội hình vốn hóa này. Nvidia có thể duy trì định giá cao, dựa vào quy mô tỷ suất lợi nhuận gộp và doanh thu đáng kể, còn SpaceX chủ đạo nghiệp vụ trung tâm dữ liệu không gian, có phân tích ngành chỉ ra, chi phí xây dựng vận hành loại cơ sở này cao gấp bốn lần trung tâm dữ liệu mặt đất, dự kiến mười năm mới có hy vọng đạt cân bằng chi phí. Nếu định giá giai đoạn đầu lên sàn lý tính hơn, diễn biến giá cổ phiếu sau này ngược lại sẽ ổn định hơn. Người tham gia thị trường tiền mã hóa đều rõ logic trong đó: Nhà đầu tư thị trường thứ cấp không thể có lợi nhuận, cổ phần hết hạn của người nắm giữ nội bộ sẽ không có người đón, giá cổ phiếu chỉ có thể đi xuống một mạch.
Nhìn vào nhịp độ cổ phiếu hết hạn, từ nay đến đầu tháng chín, quy mô lượng cổ phiếu lưu hành của SpaceX sẽ mở rộng năm lần, lượng cổ phiếu khổng lồ tràn vào thị trường, áp lực đi lên của giá cổ phiếu cực lớn. Tuyết thêm sương là, Anthropic và OpenAI cũng lên kế hoạch khởi động lên sàn vào tháng chín, hai doanh nghiệp cùng định hướng vốn hóa nghìn tỷ.
Tháng sáu đến tháng chín năm nay, SpaceX có lẽ còn có không gian tăng ngắn, nhưng khi ba doanh nghiệp định giá siêu cao tập trung lên sàn, lượng cổ phiếu mới lớn tập trung cung cấp thị trường, cảm xúc thất vọng của thị trường chắc chắn lan rộng. Nhà đầu tư kỳ vọng là giá cổ phiếu tăng vọt, mà việc tăng nhẹ dao động lên trên căn bản không thể đáp ứng kỳ vọng.
Tổng hợp lại, giá năng lượng tăng, IPO khổng lồ tập trung ập đến, tuyên bố quy định ngành của Trump, ba lợi không chồng lên nhau, biểu hiện lên sàn của các doanh nghiệp này rất khó đạt kỳ vọng của thị trường. Một khi nhà đầu tư không còn tin doanh nghiệp liên quan đến trí tuệ nhân tạo có thể duy trì tăng trưởng lợi nhuận theo cấp số nhân, định giá toàn bộ phân khúc đều sẽ bị điều chỉnh lại, giá cổ phiếu tập thể đi yếu.
Hiện tại trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tồn tại lượng lớn vay vốn cầm cố cổ phiếu, hệ thống ngân hàng cũng cung cấp tín dụng khổng lồ cho việc mở rộng vốn ngành. Sau khi phân khúc sụp đổ, hệ thống ngân hàng sẽ vì thế gánh nợ xấu lớn.
Trong môi trường bong bóng trí tuệ nhân tạo toàn cầu vỡ, tài sản rủi ro các loại phổ biến giảm mạnh, Bitcoin trong ngắn hạn cũng khó đi ra diễn biến độc lập. Đợi đến khi thị trường thanh lọc đầy đủ, Bitcoin sẽ chạm đáy tiên phong. Khi đó để cứu vãn kinh tế tổng thể, thị trường sẽ đón một vòng nới lỏng tiền tệ quy mô lớn mới, Bitcoin cũng sẽ mở ra vòng tăng mới. Nhưng xét hiện tại, nhiệm vụ hàng đầu là bảo vệ vốn gốc tài sản mã hóa.
Trước khi chia sẻ chiến lược nắm giữ cổ phiếu và tài sản mã hóa của quỹ Maelstrom, chúng ta hãy phân tích thêm xu hướng chính sách tiền tệ của Fed.
Tình thế lưỡng nan của Chủ tịch Fed
Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh hiện tại ở vào tình thế rất tế nhị, đánh giá của giới bên ngoài về phong cách hành sự của ông ta cũng khen chê khác nhau, mà tất cả những điều này đều phụ thuộc vào cách ông ta ứng phó với tình thế mâu thuẫn hiện tại của Fed.
Chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm và lãi suất quỹ liên bang hiệu quả, phản ánh trực quan thái độ thị trường; đồng thời trong biểu đồ đánh dấu giá hợp đồng tương lai dầu thô WTI kỳ hạn gần
Trump đề cử Kevin Warsh đảm nhận chức Chủ tịch Fed, bản ý là hy vọng ông ta thúc đẩy giảm lãi suất, mà Warsh trước đây cũng phát tín hiệu, cho rằng lạm phát do xung đột địa chính trị mang lại chỉ là hiện tượng ngắn hạn, sự nâng cao năng suất do trí tuệ nhân tạo mang lại mới là xu hướng dài hạn, Fed có thể mượn cơ hội này hạ lãi suất.
Nhưng thị trường đưa ra tín hiệu hoàn toàn trái ngược. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm cao hơn lãi suất quỹ liên bang hiệu quả 0,5 điểm phần trăm, điều này có nghĩa là thị trường cho rằng, chịu ảnh hưởng của lạm phát tiếp tục tăng cao, Fed lý ra nên chọn tăng lãi suất trong cuộc họp chính sách từ ngày 16 đến 17 tháng 6, chứ không phải giảm lãi suất.
Hiện tại mà xem, việc Fed duy trì lãi suất không đổi là kết quả có xác suất cao nhất. Nhưng thị trường sẽ tập trung giải thích họp báo sau cuộc họp, cũng như các điều chỉnh liên quan đến kế hoạch quản lý dự trữ. Ngay cả khi đứng yên, cũng sẽ được thị trường phân biệt thành lập trường thiên diều hâu hay thiên bồ câu.
Duy trì lãi suất thiên diều hâu, tác động mang lại tương đương với tăng lãi suất. Một mặt xung đột Mỹ-Iran vô giải, giá dầu tiếp tục tăng cao, mặt khác ba ông lớn trí tuệ nhân tạo tập trung lên sàn, cung cấp thị trường chịu áp lực, nhiều lợi không chồng lên nhau, tất cả tài sản rủi ro đều sẽ đón điều chỉnh giảm ở các mức độ khác nhau.
Tình huống xấu nhất thì là, Trump ra lệnh cho Warsh thuận theo tiếng gọi của thị trường lập tức tăng lãi suất, cố gắng thông qua áp chế giá cả tranh thủ ủng hộ của cử tri. Nhưng trừ phi Fed tăng lãi suất mạnh, đồng thời bán trái phiếu trên thị trường mở để thu hẹp bảng cân đối, bằng không vẫn không thể theo kịp nhịp độ lạm phát. Cảnh này và tình thế những năm bảy mươi của thế kỷ trước như một: Fed tuy tăng lãi suất kích liệt, nhưng lực độ luôn không đủ để kiềm chế lạm phát.
Trong môi trường hiện tại, khả năng Fed giảm lãi suất vô cùng nhỏ. Bất luận cuối cùng chọn tăng lãi suất hay duy trì lãi suất không đổi, thị trường đều sẽ giải thích thành tín hiệu siết chặt thanh khoản, tiếp tục đánh vào niềm tin phe mua phân khúc trí tuệ nhân tạo.
Kết hợp tất cả những điều trên, xu hướng giá dầu đi lên, cuối cùng sẽ diễn biến thành lợi không đối với toàn bộ loại tài sản rủi ro. Tiếp theo hãy nói về bố cục nắm giữ cụ thể của quỹ Maelstrom.
Bố cục danh mục đầu tư
Vạn vật thế gian vận hành đều dựa vào năng lượng. Đã phán đoán giá năng lượng sau này sẽ tăng, bố trí tài sản loại năng lượng chắc chắn là lựa chọn tất yếu.
Giai đoạn hiện tại hai bên Mỹ-Iran vẫn bế tắc, vận tải đường biển qua eo biển Hormuz bị cản trở, lượng cung dầu thô, khí đốt mất đi mỗi ngày không ngừng tăng. Hiện tại cảm xúc thị trường còn bình lặng, nhưng trạng thái đối đầu này một khi kéo dài, giá năng lượng tăng sẽ trở thành kết quả tất yếu.
Các loại số liệu ngành đều chỉ về cùng một kết luận: Chịu ảnh hưởng của xung đột địa chính trị, tồn kho năng lượng toàn cầu giảm xuống mức thấp những năm gần đây, và vẫn tiếp tục giảm. Tồn kho giảm xuống dưới ngưỡng tới hạn, toàn bộ hệ thống cung ứng năng lượng sẽ xuất hiện vấn đề, giá cả cũng sẽ đón đợt tăng kiểu mất kiểm soát.
Ngay cả khi tình thế đón kết quả tốt nhất — hai bên lập tức ngừng bắn, vận tải đường biển qua eo biển Hormuz khôi phục bình thường, các quốc gia cũng sẽ do nhu cầu bổ sung kho và dự trữ chiến lược tăng mua sắm, giá dầu vẫn sẽ bị đẩy lên cao.
Tổng hợp hai tình cảnh phán đoán, ba đến sáu tháng tới, bất luận sau khi thỏa thuận hòa bình ngắn hạn hạ cánh giá dầu có tạm thời giảm hay không, xu hướng đi lên trung và dài hạn của giá dầu thô và khí đốt đều đã được xác lập. Dựa vào đó, chúng tôi đại cử bố trí doanh nghiệp sản xuất năng lượng niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ.
Phân khúc năng lượng trong các tình huống đều có tiềm năng tăng, và định giá hiện tại so với ngành công nghệ phụ thuộc cao độ vào năng lượng cũng có lợi thế hơn. Lại nhìn ngược lại những tài sản dựa vào năng lượng rẻ để duy trì định giá cao, triển vọng thì không còn lạc quan nữa.
Trong môi trường giá dầu leo lên mỗi thùng 150 đô la, ngành trí tuệ nhân tạo rất khó tiếp tục biểu hiện mạnh mẽ trước đó. Vì vậy chúng tôi đã thanh lý tất cả cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Tiền tăng từng không ngừng đổ vào thị trường chứng khoán trí tuệ nhân tạo, một khi phân khúc này nhanh chóng giảm, ngay cả khi tài sản mã hóa có thuộc tính tương đối kháng giảm, cũng rất khó thu hút dòng tiền đổ vào. Dựa vào đó, chúng tôi đã giảm nắm giữ tất cả đồng tiền mã hóa không cốt lõi, tuần trước đã bán HYPE, NEAR, WLD, đồng thời do vấn đề lỗ hổng Orchard Pool thanh lý ZEC. So với việc giành lấy lợi nhuận, việc bảo toàn vốn gốc hiện tại quan trọng hơn.
Hiện tại nắm giữ chỉ giữ lại Bitcoin và Ethereum. Ethereum tạm thời không có nhu cầu hiện thực hóa lớn, vì vậy tiếp tục nắm giữ. Tôi luôn tin tưởng kiên định, bong bóng trí tuệ nhân tạo vỡ sẽ kích hoạt một vòng rung chấn tài chính mới, khi đó toàn cầu sẽ lại mở ra chu kỳ nới lỏng tiền tệ, Bitcoin sẽ giảm trước rồi tăng sau.
Đối mặt với chấn động thị trường, chúng tôi sẽ nắm giữ lâu dài vị thế cốt lõi, đồng thời sử dụng công cụ phái sinh triển khai thao tác bán khống ngắn hạn, nắm bắt diễn biến giai đoạn. Xét cho cùng niềm vui giao dịch, tôi cũng không muốn từ bỏ.
Nếu cuối cùng phát hiện diễn biến thực tế và phán đoán trước đây của tôi hoàn toàn không phù hợp, tất cả chỉ là hư kinh một trận, thì cũng không sao. Trước khi khởi hành chuyến đi Địa Trung Hải thu lợi nhuận vào túi, bản thân cũng là lựa chọn ổn thỏa. Đầu tháng chín năm nay tôi sẽ lại xem xét diễn biến thị trường và phán đoán trước đây, khi đó lại căn cứ tình hình thị trường chọn thời cơ đón lại mã.
Khác với tổ chức đầu tư cần mỗi năm thực hiện thu nhập cố định, quỹ Maelstrom chú trọng hơn vào tăng trưởng lãi kép dài hạn, cũng vì thế có đủ dư địa, ung dung ứng phó với biến hóa thị trường đan xen hư thực.
